Kraamhulpdal tijdens de bevallingspiek

De Randstad, Gelderland en Brabant kampen met een „alarmerend tekort” aan kraamhulpen. „De helft van alle vrouwen die de komende tijd gaat bevallen, krijgt te weinig zorg.”

Eva Elias (33) was van plan om in het ziekenhuis te bevallen. Wel zo veilig en praktisch. Zij en haar vriend wonen tenslotte driehoog aan een drukke Amsterdamse winkelstraat die moeilijk bereikbaar is doordat er nu dag en nacht wordt gewerkt aan de bestrating. Maar het liep anders. Door een combinatie van snelle bevalling en een onvindbaar geparkeerde auto – nodig voor de snelle rit naar het ziekenhuis – werd dochter Sarah vorige week zaterdag ’s ochtends vroeg thuis geboren.

Kraamhulp Tjitske Wierda (55) was erbij. Ze kende het gezin niet, ze werd midden in de nacht opgetrommeld omdat ze bevallingsdienst had. „We krijgen slecht betaald, voor bevallingsdiensten krijg je 40 procent meer loon, daarom geef ik me daar graag voor op”, zegt ze. „En ik kan tegen weinig slaap.”

Ze deed wat ze altijd doet bij binnenkomst. Observeren. Kijken hoe het team moeder-vader-verloskundige het doet. „Dat ging goed, maar dat is ook wel eens anders.” Wierda bleef na de bevalling, maakte het huis aan kant en kookte na de lange dag. Elias is blij met haar hulp en adviezen: „Iedereen heeft het alleen maar over de bevalling, maar niet over daarna. Ik zou niet weten hoe ik dat allemaal zou moeten doen. De eerste dagen kon ik niet eens lopen.”

Wierda bleef ook de rest van de week, zes uur per dag, acht dagen lang. Dat is inmiddels erg uitzonderlijk, zei Wierda gisteren op haar een-na-laatste dag. „Mijn werkgever zou het liefst willen dat ik twee of drie gezinnen op één dag doe, en dan ieder gezin een paar uurtjes. De komende zomer kunnen we maar 24 uur zorg garanderen gedurende de hele kraamperiode.”

In Amsterdam is een groot tekort aan kraamhulpen, of kraamverzorgenden, zoals ze officieel heten. Datzelfde geldt voor de Randstad, Gelderland en Brabant. Wierda is lid van de Nederlandse Beroepsvereniging voor Kraamverzorgenden (NBvK) die deze week aandacht vroeg voor het „alarmerende” tekort in de kraamzorg. Dat houdt in dat er geen garantie is dat vrouwen aanspraak kunnen doen op kraamhulp.

Jaarlijks worden in Nederland 180.000 baby’s geboren, met een piek in de zomer. Veel ouders proberen de bevalling rond de grote vakantie te plannen. Juist dan zijn er minder kraamverzorgenden beschikbaar, ook door de vakantie.

De helft van alle vrouwen die de komende tijd gaat bevallen, krijgt te weinig zorg, stelt Siska de Rijke, voorzitter van de NBvK en fractiemedewerker van de SP. Volgens haar zijn er 9.000 kraamhulpen werkzaam in Nederland, vijf jaar geleden waren dat er 12.000. „Ze zijn gestopt. Het werk is zwaarder geworden, de verdiensten minder.” Een kraamhulp verdient 38 euro bruto per uur.

Juist in dichtbevolkte gebieden is er gebrek aan kraamhulp. Minister Klink (Volksgezondheid, CDA) zei eerder dat dat gebrek van tijdelijke aard is. Ook suggereerde hij deze week in de Tweede Kamer als oplossing om kraamverzorgsters een verblijf in een vakantiewoning aan te bieden in een gebied waar een tekort is.

„Tenenkrommend”, oordeelt De Rijke over dat voorstel. „Het merendeel van de vrouwen in de kraamzorg heeft zelf een gezin. Dat kunnen ze niet zomaar alleen laten”, zegt De Rijke. Ze vraagt zich af waar die vakantiewoningen staan. „In de grote steden, waar zo’n gebrek is, staan geen vakantiehuisjes. Het Amstel Hotel misschien?”

In Brabant hebben verzekeraars bekendgemaakt dat de komende vier maanden aanvullende huishoudelijke hulp ingeschakeld kan worden. De Rijke is daar woedend over. „Zo’n voorstel, gesteund door het CDA, toont dat de minister niet begrijpt wat een kraamhulp doet bij een jong gezin.”

Geboorteadvertenties: pagina 22

Rectificatie / Gerectificeerd

Kraamhulp

In het artikel Kraamhulpdal tijdens bevallingspiek (31 mei, pagina 2) staat dat een kraamverzorgende 38 euro bruto verdient. Dat moet zijn: een kraamverzorgende verdient tussen de 9 en 13 euro bruto per uur. Een uur kraamzorg kost gemiddeld 38 euro.