‘Ik ben harder en groter geworden’

Rafael van der Vaart (25) begint volgende week aan zijn tweede EK. Bij de Duitse topclub Hamburger SV heeft hij de status van glamourboy, vanwege zijn goede spel en zijn huwelijk met Sylvie Meis. „De mensen in Hamburg behandelen je met respect. Ik kan gewoon met Sylvie winkelen.”

Koen Greven en Erik Oudshoorn

De vergelijking met Frans Bauer gaat op. Hij groeide ook op in een woonwagen, hij is eveneens een ster en staat net als de zanger dicht bij het volk. Rafael van der Vaart doet het echter met zijn voeten en niet met z’n stem. De technisch begaafde middenvelder was al een populaire voetballer toen hij drie jaar geleden van Ajax naar Hamburger SV overstapte. Hij had in zijn oude woonplaats Heemskerk een eigen fandag en in het nabij gelegen Beverwijk is zijn naam verbonden aan een straatvoetbaltoernooi. Supporters hielden een website voor hem bij. Zijn populariteit kreeg een glamourgehalte toen hij trouwde met tv-bekende Sylvie Meis. Het huwelijk werd zelfs op televisie uitgezonden.

In Duitsland was ook al sprake van een Van der Vaart-mania toen hij daar drie jaar geleden een contract tekende bij Hamburger SV. In de havenstad kreeg hij de status van superidool. Nooit gingen er zoveel shirts van één speler over de toonbank. Op het veld maakte de international zijn reputatie waar, terwijl Sylvie een dankbaar object bleef voor de fotografen.

Rafael Ferdinand van der Vaart (25) leerde omgaan met de gekte rond zijn persoon. En als je het hem nu vraagt valt er heel goed mee te leven, voelt hij zich zelfs thuis in Hamburg. „Het is een mooie, chique stad”, vertelt hij. „Hier wonen de meeste miljonairs van Duitsland. De mensen behandelen je met respect. Ik kan in Hamburg gewoon met Sylvie winkelen. Geen schreeuwende supporters die roepen of je even naar ze toekomt. De mensen vragen beleefd een handtekening. Toen ik naar HSV ging dacht ik aanvankelijk wel: wat heb ik daar te zoeken? Ik heb gekozen voor een club in een stad waar mijn gezin zich ook thuis moest voelen. Dan kun je als voetballer beter presteren en lekker je ding doen. Dat is allemaal uitgekomen. Als ik mijn huis verlaat kan ik mijn zoon zo afgeven in de Kindergarten.”

Het is de afgelopen drie jaar niet altijd goed gegaan. Zijn geflirt met Valencia, een jaar geleden, werd door de Hamburgers allerminst op prijs gesteld. De club gunde hem geen transfer naar het geboorteland van zijn moeder. En daar doken de media als haviken op af. „Ik heb normaal gesproken een goede relatie met journalisten. Met een verslaggever van Bild Zeitung probeer ik steeds te dealen. Laatst werd ik opgebeld: ‘je was in de drogist, hè?’ Dan probeer je dat uit de krant te houden en als je de volgende keer weer ergens aan meewerkt, lukt dat. Maar toen ik me had laten fotograferen in het shirt van Valencia was het hek van de dam. Van der Verrat schreef Bild en dat soort teksten. De verslaggevers lagen voor de deur van mijn huis en ik kreeg ze niet weg. Het irriteerde me. Ik was in staat iemand een klap voor zijn kanis te geven. Tegen een dikke journalist riep ik: ‘Hé bolle, rot op!’ Dat had ik beter niet kunnen zeggen.”

Van der Vaart probeerde een breuk te forceren met HSV toen de club een bod van 23 miljoen euro van Valencia afwees. „Ik was boos. Maar het had geen zin, ik moest toch blijven. Ik zat fout.” Zelfs Sepp Blatter, baas van de wereldvoetbalfederatie FIFA, bemoeide zich met de actie van Van der Vaart. Hij noemde hem „karakterloos”. De stilist moet er nog om lachen. „En zo reageerde ik toen ook. Ik zag het eerder als een compliment dat ik voor hem belangrijk was. Het was louter een strijd met de club.”

Affaires als deze hebben hem gerijpt als mens. „Ik ben in Duitsland volwassen geworden. Harder en groter. Ik heb geleerd om te gaan met kritiek. Journalisten moeten ook hun werk doen, het kan niet altijd halleluja zijn. Maar morgen is het misschien weer anders. Toen ik dit seizoen zes, zeven wedstrijden niet goed speelde, deed het me eigenlijk weinig hoe erop werd gereageerd.”

Zijn contract met HSV, dat afgelopen seizoen als vierde eindigde in de Bundesliga, loopt nog door tot 2010. Volgens een clausule in zijn verbintenis mag hij volgend jaar weg voor een miljoen euro. Het is dan ook de vraag of de nieuwe club van trainer Martin Jol een lucratief bedrag deze zomer weer laat lopen. Van der Vaart: „Aangezien ik het naar mijn zin heb in Hamburg hoef ik niet weg. Ik heb niet het gevoel: ik moet, ik moet! Maar je dient als voetballer altijd wel de ambitie te hebben om hogerop te gaan. Als er iets moois langs komt is dat meegenomen.”

De marktwaarde van Van der Vaart, zoals die vorig seizoen door Valencia werd bepaald, steekt schril af tegen de vijf miljoen euro waarvoor Ajax hem aan HSV heeft over gedaan. Al bevond de spelersmarkt zich toen even in een dipje. Van der Vaart ontvluchtte de club waar hij twaalf jaar voor had gespeeld. De supporters van de tegenstanders treiterden hem met spreekkoren over Sylvie. Het gerucht deed de ronde dat hij een rotte knie zou hebben. „Er is toen iets fout gegaan bij een meniscusoperatie in het VU-ziekenhuis. Chirurg Van Dijk van het AMC heeft dat hersteld. De knie is nu mijn sterkste lichaamsdeel. Ik ben fitter dan ooit, ik heb dit seizoen zo’n 55 wedstrijden gespeeld. Het begon al vroeg met Intertotowedstrijden.”

Van der Vaart kwam bij Ajax zelfs op de reservebank terecht omdat hij volgens trainer Ronald Koeman niet op één middenveld kon spelen met Wesley Sneijder. „In de fase dat Ruud Krol het van Ronald Koeman overnam moest ik wijken voor jongens als, met alle respect, Anthony Obodai en Rasmus Lindgren. Toen wilde ik het liefst van het dak springen. Ik kon mijn contract tussentijds met slechts één jaar verlengen. Wist ik genoeg. Jammer, want Ajax is altijd mijn club geweest. De supporters hebben mij gelukkig een fenomenaal afscheid bezorgd.”

In het Nederlands elftal bewijzen Van der Vaart en Sneijder regelmatig dat ze wél in één team kunnen spelen, al zijn er nu natuurlijk meer defensieve zekerheden ingebouwd met twee controlerende spelers op het middenveld. „Het is voor mij en Wesley nooit een thema geweest. Ik speel het liefst centraal achter de centrumspits. Dat willen meer spelers. Het mag echter niet een probleem worden. We moeten het nu een keer met elkaar doen, samenspelen. Ik kan in de wedstrijd ruilen van positie met Wesley. Een opstelling met hem op links, ik centraal en Robin van Persie op rechts zou kunnen. Maar Robin mag van mij ook centraal staan en dan kom ik vanaf de rechterflank. In het moderne voetbal moet je steeds van positie wisselen om het de defensie van de tegenstander moeilijk te maken.”

Hij is erop gebrand een goed EK te spelen. Twee jaar geleden was Van der Vaart door een enkelblessure niet fit genoeg voor het WK. En in 2004 in Portugal moest hij op het EK na één wedstrijd plaatsmaken voor Clarence Seedorf. „Ik werd geslachtofferd. Nu ben ik er klaar voor. We willen een keer wat neerzetten voor Nederland. Ik vind het wel jammer dat Seedorf er niet bij is. Hij wil je altijd helpen, je kan zoveel van hem leren.”

Van der Vaart ziet niet op tegen de ‘groep des doods’ met de WK-finalisten Frankrijk en Italië. „Toen ik thuis naar de loting zat te kijken, dacht ik: oei, oei, oei. Maar wel mooi. Het is een droom om deze wedstrijden te spelen.”