Gezellig

Niet vaak lees ik de column van Simon Montag met opgetrokken wenkbrauwen maar zijn overpeinzingen over de Hollandse gezelligheid in Z&cetera van 24 mei zijn op zijn minst discutabel te noemen. Het begint al met de eerste zin waarin hij stelt dat er in de moderne en oude talen geen naadloos equivalent is voor ons woord `gezellig`.

Omdat ik vaak in Duitse kringen verkeer kan ik zeggen dat `gemütlich` exact overeen komt met ons woord gezellig. `Richtig gemütlich` zeggen ze daar en ze bedoelen hetzelfde. En wat is er mis met `cosy`' als vertaling voor gezellig?

En waarom zouden talen waarvan Montag en ik geen kennis hebben, niet een woord hebben wat hetzelfde uitdrukt als ons woord `gezellig`? Ik heb wel verkeerd in culturen die ik als reuze gezellig heb ervaren en mij deden denken aan onze gezelligheid. Ik denk aan Polen, Hongarije en Denemarken. Waarom zou hun taalrijkdom kleiner zijn dan de onze en waarom zou er in die taal geen equivalent zijn voor gezelligheid? Ik ken hun taal niet, maar mijn gezonde verstand zegt mij dat de meeste talen woorden kennen om iets te beschrijven.

Voorts verschil ik met Montag van mening over de veranderende definitie van gezelligheid. Ik denk niet dat veel mensen de door hem beschreven grootschalige gebeurtenissen (tv-programma 's, het hossen en deinen) als gezellig ervaren. Niet dat ze het onaangenaam vinden om er naar te kijken of er aan mee te doen, maar gezellig is en blijft toch van toepassing op het samenzijn van kleine gezelschappen. Zijn begrip nationale gezelligheid is wel erg vaag en hybride om iets te verklaren. Voor de buis zitten en genieten, dat doet men ook in Duitsland bij de Musikantenstadl.