De lezer schrijft over eerwraak en de schuld van de familie

Het artikel ‘vermoord want gescheiden’ (NRC Handelsblad, 24 mei) verraste mij door zijn eenzijdige zienswijze. Laat ik beginnen met te zeggen dat het lot van Zeynep tragisch en onnodig was en een ieder gruwt van de gedachte zijn kind zo te moeten verliezen. Maar anders dan het artikel verwoordt, is haar dood onnodig omdat de Boral-familie de dood aan zichzelf moet wijten. Het geeft geen pas de politie te beschuldigen.

We lezen zinsnedes van de moeder als „ik heb het zien aankomen” en „we hoopten wel dat het een jongen zou zijn uit onze eigen kring” en „gehoord over zijn gewelddadige kant”. Een oom zegt „teleurgesteld [te zijn] in het Nederlandse rechtsysteem dat haar niet had kunnen beschermen”.

Uitgerekend de eigen familie was de eerst aangewezene om conflictdreigingen te herkennen, te voorkomen en opkomende agressie te apaiseren. Wie koppelt er nu een vrijwel afgestudeerde ‘Nederlandse’ juriste aan een agressieve Turkse laag ontwikkelde jongeman, die dan ook nog eens naar Nederland verplant wordt en hier uiteraard kansarm is. De klachten richting de Nederlandse overheid zijn grotesk als gelijktijdig „wordt gezwegen als het graf” en de politie „op een muur van stilzwijgen stuit”. De moeder is bozer op de overheid dan op de dader, een verontrustende blindheid terzake van de eigen rol.

De ondertoon van preventieve verwachting inzake de rol van de politie is geheel ongepast; willen onze Turkse medeburgers soms CCTV camera’s in hun huis hebben? Praten met de politie doen ze immers niet. De politie moet niet gaan snuffelen daar waar echtelieden in onmin leven.

De journalist had kritischer moeten vorsen naar wat de Turkse gemeenschap aan preventie doet, de kop had dus ook mogen vermelden „in de steek gelaten”. Nu werd een gemeenschap in de slachtofferrol (zelfs de dader) geschetst, terwijl de eigen gebrekkige sociale weerbaarheid en ontbrekende zelfreflectie voor zoete koek worden geslikt.

Ir. A.G.J.Berkelder

Maassluis

De krant antwoordt

Wij ontvingen meerdere brieven van deze strekking in reactie op het verhaal over de Turks-Koerdische vrouw die door haar ex-echtgenoot werd doodgeschoten (zie ook Zaterdag &cetera, pagina 29). Doel van het verhaal was te achterhalen of het ging om een klassieke crime passionnel of om eerwraak. En, in vervolg hierop, of de politie adequaat heeft gehandeld of dat de unit multi-etnisch politiewerk had moeten worden ingeschakeld.

De journalist heeft ook geprobeerd de drijfveren van de familie van het slachtoffer te achterhalen. Waarom drongen zij erop aan dat hun dochter trouwde met een man van wie ze wisten dat hij familie was en dus vertrouwd, maar die ook een „gewelddadige kant” had? Een man bovendien, met eertradities waarnaar een geëmancipeerde, hoogopgeleide vrouw zich niet a priori voegt. Het resultaat zijn de antwoorden van met name haar moeder, die in het artikel genoteerd stonden. Veel verklaring leverden die inderdaad niet op: kennelijk kan de cultuur (of confrontatie van culturen) leiden tot dit soort situaties en de journalist is er in de eerste plaats om die situaties te beschrijven en niet om er een oordeel over te hebben. Ook de dochter zelf heeft, ondanks haar opleiding, niet de kracht gehad ‘nee’ te zeggen tegen het huwelijk. Het is onthullend, dat zelfs een als goed geïntegreerd omschreven familie in zo’n situatie verzeild kan raken.

Los daarvan: de overheid heeft een verantwoordelijkheid, ook als de oorzaak van een probleem op de slachtoffers zelf is terug te voeren. Feit blijft dat de politie de kwestie behandeld heeft volgens een ‘gewoon’ slecht huwelijk, hoewel er volgens betrokkenen en door ons geraadpleegde experts meer aan de hand was. Feit is ook dat de minister die destijds, op basis van onderzoek van de politie, ontkende dat er aanwijzingen waren voor eerwraak, deze week bekendmaakte dat het Openbaar Ministerie de zaak opnieuw gaat onderzoeken: naar aanleiding van het artikel in deze krant wordt bekeken of er toch aanwijzingen zijn dat het om eerwraak ging.

De moeilijkheid van het onderscheid tussen eerwraak en huiselijk geweld was beschreven in het artikel. Eerwraak is moeilijk te bewijzen: de daders zullen het nooit erkennen, zo stond er. We hadden er, achteraf bezien, wel goed aan gedaan bij het artikel in een kadertje uiteen te zetten wat het verschil is in aanpak door de politie, van gewoon huiselijk geweld en van eergeweld.

Wij zullen over dit onderwerp blijven berichten, vanuit verschillende invalshoeken, bijvoorbeeld ook over de voorlichting en preventie-activiteiten in allochtone kring, waarover de lezer terecht een opmerking maakt.

Birgit Donker

Hoofdredacteur

Reacties: nrc.nl/lezerschrijft Nieuwe kwesties, voorzien van naam en woonplaats, lezerschrijft@nrc.nl