Vingerafdrukken in boek

In de Berenstraat in Amsterdam zit sinds januari 1986 een winkeltje dat gespecialiseerd is in kunstenaarsboeken. Medeoprichter Jan Voss (63) van Boekie Woekie legt vlot uit wat dat zijn: „Door de kunstenaar zelf uitgegeven en vormgegeven boeken.” En ze moeten in oplage verschijnen. Geen unica dus. Volgens Voss zijn er veel kunstenaars die zulke boeken maken.

Richard Long is zo iemand, weet de Nijmeegse verzamelaar Gerard Vermeulen (65) maar al te goed. Hij heeft alles van de Britse landschapskunstenaar. Op één boek na. Dat ligt nu op de expositie Blood on Paper – the Art of the Book in het Victoria & Albert Museum in Londen, naast werk van Kiefer, Matisse, Kapoor, Hirst en anderen.

„Walkin and sleeping is het enige dat ik niet heb”, zegt Vermeulen. „De goedkope uitgave kost 18.000 pond en de duurdere, met originele tekeningen in de vorm van vingerafdrukken van Richard met bruine modder uit de rivier de Avon, 38.000 pond.” In totaal zijn er 58 gemaakt, waarvan 16 luxe.

Vermeulen heeft twintig meter Richard Long. „Ik verzamel sinds 1989 boeken die hij heeft vormgegeven: catalogi, posters, uitnodigingen, kaarten.”

Hij heeft ook veel boeken over Long. Van Longs kunstenaarsboeken zijn er een kleine honderd verschenen, soms in edities van maar 35 tot 100 unieke exemplaren. Vermeulen had als onderwijzer geen geld voor Longs vloerwerken of ingelijste kunst. „Daarom heb ik me toegelegd op betaalbare publicaties.”

„We hebben in de winkel een zeer gemengd aanbod”, zegt Voss van Boekie Woekie. „Vanaf 10 euro heb je al leuke dingen. Het aandeel van vrijwel onbekende kunstenaars is bij ons groot. We willen het fenomeen kunstenaarsboek in de breedte laten zien, dat bereik je niet met alleen een paar coryfeeën als Dieter Roth, Gerhard Rühm en Dorothy Iannone. Op dit moment gaan fotoboeken erg goed: van Les Coleman verkopen we er vier per dag.”

Het publiek in het winkeltje is volgens Voss heel uiteenlopend. „Je kunt bij ons kaarten kopen die we in onze kleine offsetdrukkerij maken. We hebben T-shirts in de etalage hangen, zodat de kunstbedoeling van buiten bijna onzichtbaar is. Zoek het maar uit, is meer onze benadering, en kom vooral terug.”

Dat doen verzamelaars ook, zegt Voss. „Via internet is het erg druk geworden. Je hebt allerlei specialisaties, mensen die een tijdvak bij elkaar zoeken, heel wat die met Fluxus bezig zijn, fanclubs van bepaalde kunstenaars en mensen die bijvoorbeeld alleen witte boeken verzamelen, of mail-art.”

„Het meeste heb ik nog voor een goede prijs kunnen kopen”, zegt Vermeulen. „Genummerd en gesigneerd voor een paar honderd gulden toentertijd.” Nu zijn ze een veelvoud waard. „In het museumwinkeltje van Boijmans vond ik een keer een oud boek voor de originele prijs van 54 gulden. Van Long zelf heb ik al eens twee kostbare boeken gekregen.”

Deze zomer exposeert Vermeulen thuis voor de derde keer werk uit zijn verzameling. Thema is ‘Wandelingen’ en de opening is op 21 juni.

Volgens Voss heeft deze kunstvorm voor de makers een groot voordeel: „Het is fijn voor kunstenaars dat ze met deze boeken een platform hebben waar ze zich zorgeloos kunnen uiten. Dit is kunst zoals het bedoeld was, hier functioneert het nog op een onbedorven manier.”

therichardlongnewsletter.org, www.xs4all.nl/~boewoe