Johan proest het uit en roept: geintje

Belinda Noorland: Cruijffie! Het verhaal van een brutaal straatschoffie dat het schopt tot voetbalheld, De Droomfabriek, 80 blz, € 12,95

Er verschijnen maar bar weinig goede en leesbare biografieën als kinderboek. Raar eigenlijk. Juist jonge lezers willen graag een beschrijving van een beroemd leven opslurpen. Om maar een cliché van stal te halen: in het buitenland pakken ze dat heel anders aan. Drie jaar geleden verscheen de (vertaalde) geprezen biografie De fantastische meneer Dahl van Andrew Donkin, over Roald Dahl die klassieke kinderboeken schreef als de GVR, De fantastische Meneer Vos en Sjakie en de chocoladefabriek. Dat was een uitzondering.

Natuurlijk zijn er wel jeugdboeken uitgekomen over bekende kunstenaars en grote namen uit de geschiedenis, denk aan Mozart, Beethoven, of Franciscus van Assisi en Gandhi – en helden als Michiel de Ruyter of, wat langer geleden en minder heldhaftig, Jan van Riebeeck. Die uitgaves zijn nogal schools en de toon is vaak belerend.

Na haar proefschrift over Annie M. G. Schmidt Doe nooit wat je moeder zegt (1999) wilde Joke Linders maar wat graag ook een schrijversbiografie voor kinderen over Schmidt schrijven, maar geen uitgeverij wilde daaraan. Die dus, die 7+-biografie over de geestelijk moeder van Pluk en Otje en de Miesmuizers zouden we willen lezen. Maar ook de niet-belerende biografie over die andere ster Astrid Lindgren of, andere takken van sport: Abe Lenstra, Anton Philips, Marie Curie, Albert Einstein, Rinus Michels, of... Johan Cruijff natuurlijk, de beste voetballer die Nederland heeft voortgebracht (al zijn er mensen die daar anders over denken).

Op de valreep van 2007, het jaar dat Cruijff zestig werd en vanzelf behoorlijk wat boeken over JC verschenen, kwam Cruijffie uit, een boekje dat in eigen beheer is uitgebracht door Belinda Noorland. Het eerste kinderboek over Johan Cruijff, beweert de auteur, en dat heeft dit boek meteen voor op alle andere níet-verschenen biografieën. De vormgeving is fris en nodigt daardoor uit tot lezen. Maar bij nader inzien blijkt dat er toch het één en ander aan schort. Waar zijn de foto’s? Er staat welgeteld één foto in van de hoofdpersoon met jonge voetbalbenen. De eigenaardige uitspraken van Cruijff zijn afgebeeld als Delftsblauwe tegeltjes. Dat hebben we echt eerder en leuker gezien, nu lijkt het een stoplap bij gebrek aan beeldmateriaal.

Wel heel aardig is de pagina met tips voor het afgeven van een pass. Wat daarbij ontbreekt is de observatie dat Cruijffs geliefde trap – ik noem maar iets – met de wreef of juist buitenkantje links was. De tekst is in z’n algemeenheid wel érg braaf, met zinnen als ‘de kleine Johan groeit voorspoedig op’ en ‘Als Rinus Michels de kleine slaapkamer instapt om te kijken of Johan in bed ligt, proest Johan het uit en roept: „Geintje” ’ Tja. Een deel van de opbrengst gaat naar de Cruyff Foundation, die onder meer zorgt voor meer sportveldjes in de stad.