‘Je zegt nu eenmaal soms iets onwelgevalligs’

Wat vinden andere ombudsmannen van de kritiek die hun collega in Rotterdam krijgt?

Een ombudsman moet burgers beschermen tegen onbehoorlijk optreden van de overheid of gemeente. Maar daar moet hij wel de kans voor krijgen. In Rotterdam werd de ombudsman, Migiel van Kinderen, gehekeld door bestuurders naar aanleiding van diens kritische jaarverslag.

Eerder dit jaar betitelde premier Balkenende het kritische jaarverslag van de Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer als „overdreven”. Diens boodschap was dat de overheid steeds ruwer optreedt en goedwillende burgers steeds vaker schoffeert. Dat vond Balkenende „een veel te zware kwalificatie. Een zwart-witbeeld.”

„Als deze incidenten koudwatervrees veroorzaken en voor ombudsmannen of -commissies reden zijn om niet meer zo kritisch te zijn, is dat te betreuren”, vindt Marliz Schellekens, ombudsman in Utrecht. Zij vindt het jammer dat het instituut ter discussie staat. „De gemeente en de ombudsman moeten elkaar in hun rol laten. Als ombudsman zit je op beladen onderwerpen, je zegt dingen die soms onwelgevallig zijn. Je komt immers nooit met complimentjes, altijd met klachten en kritiek. De gemeente moet met die kritiek om kunnen gaan.” Het gaat tenslotte om de rechtsbescherming van de burger, betoogt Schellekens. „Je weet als bestuurlijk orgaan dat er een ombudsman meekijkt. Als hij een kritisch rapport uitbrengt, moet je je achter je oren krabben en denken: hoe kunnen we dit verbeteren? Als de gemeente fout is geweest, moet zij het boetekleed aantrekken.”

De Haagse ombudsman Ineke Seuren: „Partijen moeten zakelijk kunnen praten over kritiek. In Rotterdam gaat het over een scherp onderwerp en daarover wordt op scherpe toon gedebatteerd. Het verdient een zakelijke benadering.”

De voorzitter van de Zeeuwse ombudscommissie, Daan Sauer, is verontrust. „We moeten oppassen dat ambtenaren ons werk niet serieus nemen. Je moet je morele gezag zien te handhaven. Dat is lastig wanneer een ambtenaar overtuigd is van zijn eigen gelijk.”