Gezocht: een mandekker voor Oranje

In de voorbereiding op het EK speelde het Nederlands elftal met 1-1 gelijk tegen Denemarken. De defensie blijft de achilleshiel van de ploeg, Arjen Robben kwam sterk terug na blessureleed.

Nederland 1 Denemarken 1

Ruststand 1-0. 29. Van Nistelrooy1-0, 56. Poulsen 1-1. Scheidsrechter: Chapron (Fra). Toeschouwers: 35.000.

Marco van Basten stelde zich gisteravond al tevreden met één redelijke eerste helft van het Nederlands elftal. Daarin werd oefenpartner Denemarken met aardig positiespel in kleine ruimtes inderdaad goed partij geboden, anderhalve week voordat Nederland op het EK in Bern zijn eerste groepswedstrijd speelt, tegen Italië. Maar de bondscoach ging voorbij aan het feit dat Oranje opnieuw matig verdedigde en bijvoorbeeld veel ruimte bood aan spits Nicklas Bendtner.

De 1.92 meter lange speler van Arsenal won menig duel van Joris Mathijsen, die als centrale verdediger de voorkeur kreeg boven Wilfred Bouma. Na zijn dramatisch slechte optreden eind maart in het oefenduel tegen Oostenrijk, beleefde de oud-AZ-speler wederom een moeilijke avond. Bendtner stelde met een actie bij de achterlijn Christian Poulsen in de gelegenheid om de gelijkmaker op het scorebord te brengen nadat Ruud van Nistelrooy het Nederlands elftal een voorsprong had bezorgd. Daarna was Oranje niet bij machte meer uit het vuur te slepen dan een gelijkspel.

De defensie blijft de achilleshiel van het Nederlands elftal. Qua postuur en behendigheid vertoont Bendtner veel gelijkenis met Luca Toni, de spits van de eerste EK-tegenstander Italië. Dat belooft dus niet veel goeds. Ook John Heitinga liet tegen de Deen geen overtuigende indruk achter. Bendtner speelde afgelopen seizoen 27 wedstrijden voor The Gunners in de Premier League en maakte daar vijf doelpunten.

Het Nederlands elftal heeft in het verleden altijd goede centrale verdedigers gehad. Van Ruud Krol tot Ronald Koeman, Frank Rijkaard, Frank de Boer en Jaap Stam. Ze konden een tegenstander uitschakelen en de opbouw verzorgen. Nu ontbreekt met name een goede mandekker. En ook de organisatie oogt vaak chaotisch.

Wat hij er precies van denkt is moeilijk te peilen, maar dit moet Van Basten zorgen baren. Naar buiten toe probeert hij het probleem te bagatelliseren door erop te wijzen dat het Nederlands elftal in het kwalificatietoernooi slechts vijf doelpunten tegen kreeg. En ook verdedigers als Mathijsen en Ooijer doen in interviews altijd voorkomen of Oranje een defensie heeft van wereldformaat. Van Basten legde de schuld van de tegentreffer van de twintigjarige Bendtner bij de middenvelders, die Poulsen niet hadden mogen laten scoren. Uit tactische overwegingen zal hij Mathijsen uit de wind hebben gehouden.

Positief was het optreden van Arjen Robben. De linksbuiten, die in het huidige 4-2-3-1-systeem als linkermiddenvelder functioneert, mist misschien nog een beetje kracht om zijn acties af te ronden, maar hij zorgde tegen de Denen wel voortdurend voor dreiging. In de eerste helft viel er acht keer een goede balbehandeling van de dribbelaar uit Bedum te noteren. Meestal kwamen daar kansen uit voort. Na een lange periode van blessures lijkt Robben terug. En als er één speler kans maakt om op het EK als wat diepere aanvallende middenvelder een basisplaats te krijgen in Oranje, is hij het.

Uit de antwoorden die Van Basten gaf bij de persconferentie viel op te maken dat de bondscoach er rekening mee houdt dat Robin van Persie de ontmoeting tegen Italië op maandag 9 juni niet zal halen. De aanvaller van Arsenal werkt een aangepast programma af op de trainingen om na al het blessureleed van afgelopen seizoen een nieuwe terugslag te voorkomen.

Van Basten voorziet dat Wesley Sneijder vanaf de rechterflank gaat spelen. Robben kan de linkerkant als uitvalsbasis nemen en Rafael van der Vaart, die tegen de Denen het vizier duidelijk niet op scherp had staan, is de aangever achter de spits. „Maar daar kan ook Sneijder verschijnen als hij vanaf rechts komt”, zei Van Basten. Dat er daardoor wel voortdurend in een soort flessenhals wordt gevoetbald, deert Van Basten niet. „Dat zag je ook in de finale van de Champions League tussen Manchester United en Chelsea. Wij kregen vandaag zeven opgelegde kansen, daar moet je tevreden mee zijn.”

André Ooijer geniet vooralsnog de voorkeur als rechtervleugelverdediger. Toen hij in de rust in de kleedkamer achterbleef, hield ook zijn vervanger Nigel de Jong de van een liesblessure herstelde Mario Melchiot uit het elftal. Orlando Engelaar begon net als tegen de Oekraïne in de rol van controleur op het middenveld, waardoor Giovanni van Bronckhorst opnieuw als linkervleugelverdediger begon. Later in de wedstrijd schoof hij door naar het middenveld.

In de tweede helft speelde de vermoeidheid Oranje parten. De stevige trainingen in Hoenderloo eisten kennelijk hun tol. Daarom wisselde Van Basten veel spelers. Jan Vennegoor of Hesselink verving Van Nistelrooy en had het winnende doelpunt kunnen maken. De Celtic-spits schoot echter op doelman Jesper Christiansen. In de rebound miste Dirk Kuijt een mooie kans. Aan de andere kant moest Edwin van der Sar in de slotfase een uiterste inspanning verrichten om een schot van Bendtner uit de kruising te houden.

Volgens de Deense bondscoach Morten Olsen is Oranje favoriet voor de Europese titel. Hij kon een half dozijn geblesseerde spelers niet opstellen en moest een nieuwe defensie laten aantreden. Kortom, het is voor Oranjefans nog veel te vroeg om aan rivaliserende supporters hooghartig het brulshirt te tonen van een bekende winkelketen in huishoudelijke artikelen.