Dóén

Een kennis die vrijwilligerswerk doet, zei eens tegen me dat de essentie van zijn hele katholieke geloof beschreven kon worden op de zijkant van een luciferdoosje. Spiritualiteit lijkt iets heel erg groots en ingewikkelds en dat is het óók, maar het is tegelijk klein en eenvoudig.

Op zoek naar spiritualiteit kom je met behulp van religies, filosofie, psychologie en een beetje gezond verstand tot een eenduidige boodschap. Spiritualiteit is je richten op wijsheid, concentratie, goedheid, zelfbeheersing, redelijkheid, geven en zelfkennis. Zoiets.

Eenmaal gegrepen door spiritualiteit bestaat het gevaar dat je er veel over denkt en praat maar het daarbij laat. Het woord spiritualiteit suggereert namelijk iets geestelijks, niet iets concreets. Het doet denken aan gevoelens en gedachten, niet aan gedrag en handelen.

Maar hoe spiritueel is het om goedheid en liefde te prediken maar je egoïstisch te gedragen? Vrede willen brengen, maar in werkelijkheid roddelen en kankeren. Zeggen volwassen en onafhankelijk te zijn, maar allerlei vreselijke dingen doen om er maar bij te horen. Naar anderen willen luisteren, maar steeds over jezelf praten. Iemand je woord geven en dan diegene laten stikken. De waarheid willen spreken, maar elke dag liegen. Moedig willen zijn, maar als het er op aankomt je laf en slaafs gedragen. Dan merk je dat spiritualiteit zonder het daarbij behorende gedrag helemaal geen spiritualiteit is, eerder het tegenovergestelde. Als je niet luistert naar de (fluister)stem die het goede suggereert, dan volg je de (gil)stem die het kwade eist.

Niet alleen voor liefde en voetbal maar ook voor spiritualiteit geldt: geen woorden maar daden. Zonder het gedrag is spiritualiteit een leugen.

Net als liefde is spiritualiteit een werkwoord. Als je tegen iemand zegt ‘ik houd van je’, maar in de praktijk steeds kwetst, uitlacht of verwaarloost, dan hou je niet van, maar haat je die ander.

Als je spiritualiteit zou moeten reduceren tot één woord, dan is het niet Liefde, Waarheid of God, maar: dóén.

Iedere week gaat televisiemaker François de Waal op zoek naar no-nonsense spiritualiteit.