Van rebel tot Pools gezicht

De Poolse minister Sikorski lanceerde deze week zijn plan om de oostelijke buren bij de Europese Unie te betrekken. Hij heeft de ambitie nooit geschuwd.

Stéphane Alonso

Radoslaw ‘Radek’ Sikorski, de Poolse minister van Buitenlandse Zaken, wil zijn land voor eens en altijd op de kaart van Europa zetten. Op zo’n manier dat niemand Polen meer kan negeren of verpletteren, zoals in het dramatische verleden van het land zo vaak is gebeurd.

Maandag presenteerde Sikorski een Pools initiatief om politiek en economisch nauwer samen te werken met de oostelijke buren van de Europese Unie. Deze ‘Oost-Europese Unie’ moet bij landen als Oekraïne en Moldavië het gevoel wegnemen dat ze er niet bij horen. En belangrijker: het is een buffer tegen aartsvijand Rusland, hoewel de minister dat niet hardop zegt.

De tragiek van Polen, zo zei Sikorski vorig jaar in een interview met deze krant, is dat het land in meer dan één opzicht aan de periferie ligt, niet alleen van de Europese Unie, maar ook van de NAVO. Zo ligt alle belangrijke infrastructuur van dat militaire bondgenootschap in West-Europa. In Polen ligt niets en valt dus ook niets te verdedigen. Dat moet anders, vindt de minister.

Sikorski (45) heeft de ambitie nooit geschuwd. Als studentenleider in Bydgoszcz (zijn geboorteplaats) organiseerde hij in 1981 stakingen tegen het communistische regime. Toen aan het einde van dat jaar de staat van beleg werd uitgeroepen en de vrije vakbond Solidariteit met harde hand werd opgerold, was Sikorski toevallig in Groot-Brittannië, waar hij tot de val van het communisme als banneling zou blijven.

Hij studeerde filosofie, politiek en economie in Oxford en trad daar ook toe tot de Bullingdon Club, een genootschap waar hij David Cameron, de huidige leider van de Britse conservatieven, ontmoette. Tussen 1986 en 1989 werkte hij als oorlogscorrespondent voor Britse kranten, in Afghanistan, Angola en Joegoslavië. In 1988 werd zijn foto van een tijdens een Russisch bombardement omgekomen Afghaans gezin uitgekozen tot foto van het jaar door World Press Photo.

Na de val van het communisme werkte hij enkele jaren als adviseur van Rupert Murdoch. Hij trad op als adviseur van de krantenmagnaat aangaande investeringen in Polen. Daarna volgende een imposante politieke carrière, met tweemaal een vice-ministerschap en tweemaal een ministerschap (telkens van Defensie of Buitenlandse Zaken). In 2006 gaf hij zijn in 1986 verkregen Britse staatsburgerschap op, omdat er een discussie dreigde te ontstaan over zijn loyaliteit jegens Polen.

Sikorski gold altijd als een transatlanticus – hij is ook getrouwd met een Amerikaanse, de historica en met een Pulitzerprijs gelauwerde journaliste Anne Applebaum. Maar de laatste jaren neemt hij meer afstand van de Verenigde Staten, omdat die Polen niet als volwaardige partner zouden behandelen, ondanks de trouwe deelname van het land aan militaire missies.