Inval na vrees kwijtmaken van bewijs

De inval bij cartoonist Gregorius Nekschot moest voorkomen dat hij bewijsmateriaal voor een eventuele vervolging zou „wegmaken”. Dat schrijft minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) vandaag aan de Kamer.

Volgens GroenLinks-leider Femke Halsema is het „heel gek” dat de minister denkt dat Nekschot bewijsmateriaal zou wegmaken. Zijn cartoons zijn publiek bekend. Ook noemt ze de reactie van de minister „formalistisch” en niet getuigen van besef van de maatschappelijk verontwaardiging over de kwestie.

Tijdens een spoeddebat vorige week beoordeelde bijna de hele Tweede Kamer de huiszoeking bij Nekschot (een pseudoniem van de cartoonist), zijn aanhouding en vervolgens zijn opsluiting van 30 uur als intimiderend en disproportioneel. Tegen Nekschot was door het Meldpunt Discriminatie Internet aangifte gedaan van het beledigen van moslims en „mensen met een donkere huiskleur”.

Sommige Kamerleden vroegen zich af waarom de cartoonist niet was uitgenodigd voor een gesprek op het politiebureau en waarom er bij hem werd binnengevallen, in plaats van zijn echte identiteit op te vragen bij de uitgevers van zijn cartoons. De Kamer eiste uitleg van de minister.

Om te voorkomen dat de cartoonist op de hoogte zou komen van het onderzoek waagde het Openbaar Ministerie geen poging om de identiteit van de cartoonist te achterhalen via zijn uitgevers, maar besloot het OM tot een inval.

Volgens Hirsch Ballin werd Nekschot aangehouden vanwege de „serieuze aard van de verdenking” en omdat het OM verwachtte dat het onderzoek van zijn computer en andere in het huis aangetroffen spullen tijd in beslag zou nemen. Het „digitale onderzoek” nam zoveel tijd in beslag dat Nekschot in de cel moest overnachten, schrijft de minister. Uiteindelijk leverde de uit het huis meegenomen spullen geen verdere informatie op, en werd Nekschot naar huis gestuurd.

Achteraf was het waarschijnlijk beter geweest Nekschot niet zo lang vast te houden, schrijft de minister. Tijdens het spoeddebat was Hirsch Ballin al kritisch over de langdurige opsluiting van de cartoonist. Om zijn veiligheid te verzekeren, zal het proces-verbaal tegen Nekschot worden geanonimiseerd.

Meer over de zaak-Nekschot op nrc.nl/binnenland