Dagen van Ehud Olmert als premier Israël lijken geteld

Premier Olmert van Israël is politiek alleen komen te staan nu de Arbeidspartij zijn steun feitelijk opzegt. Coalitiepartner Barak heeft andere plannen.

Veel vrienden heeft Ehud Olmert nooit gehad. Maar nu wordt het wel erg eenzaam voor de Israëlische minister-president. Deze week namen zijn voormalige vriend, de zakenman Morris Talansky, en zijn gelegenheidsbondgenoot Ehud Barak, afstand van hem en kwam zijn aftreden een stap dichterbij.

Het Talansky-schandaal waarin Olmert verzeild is geraakt, is niet zijn eerste affaire. Maar voor het eerst in zijn politieke carrière loopt Olmert een serieuze kans op vervolging door het Openbaar Ministerie, en heeft hij alle politieke steun verloren. Hoewel de premier ontkent illegaal contant geld te hebben aangenomen van zakenman Morris Talansky – de kern van de verdenkingen door de politie – geeft minister Barak van Defensie geen cent meer voor de kansen van Olmert. .

Gisteren riep Barak Olmert op om vrijwillig terug te treden, zodat hij de handen vrij heeft om te bewijzen dat hij onschuldig is. Doet hij dat niet, dan zal Baraks Arbeidspartij uit de regering stappen en Olmerts kabinet laten vallen. Olmert reageerde gisteren afwijzend: ik ben onschuldig, dus waarom zou ik aftreden? Pas als hij vervolgd wordt, zal de premier terugtreden.

Ehud Barak is uit hetzelfde hout gesneden als Ehud Olmert. Het zijn pragmatici en evenwichtskunstenaars, geen ideologen. Zo hebben ze allebei jarenlang politiek kunnen overleven. Hun verbond in 2006 was door eenzelfde pragmatisme ingegeven als de, zoals Israëlische media het noemen, dolkstoot van gisteren. Barak besefte dat hij de laatste was op wie Olmert steunde, terwijl de steun aan de vallende minister-president hem bij vervroegde verkiezingen eerder zetels zal kosten dan opleveren. Het gevolg van deze kille rekensom is dat hij Olmert als een baksteen heeft laten vallen, ook al verkocht hij zijn stap als een gunst aan de premier.

Medewerkers van Barak vertellen aan iedereen die het horen wil dat Barak zelf een overgangsregering wil vormen. Hij zou daarvoor zijn voormalige vijand, Benjamin Netanyahu van de rechtse oppositiepartij Likud, hebben benaderd.

Dit zou grote gevolgen hebben voor de vredespolitiek die het kabinet-Olmert de laatste weken heeft ingezet. Critici en politieke commentatoren hadden al niet veel vertrouwen in de rol van Olmert als vredesduif. Het leek bedoeld om zijn politieke leven te redden. Maar feit is wel dat er indirect gepraat wordt met aartsvijanden als Syrië en Hamas.

Alleen: hoe moet het verder met de vorige week officieel aangekondigde vredesbesprekingen met Syrië? De gesprekken via Egypte met Hamas over een staakt-het-vuren? Het stroeve onderhandelen met de president van de Palestijnse Autoriteit, Mahmoud Abbas?

Netanyahu heeft steeds gezegd dat hij niet wil praten met terroristische organisaties als Hamas. Vrede met de Palestijnen mag volgens hem alleen onder de voorwaarde dat Israël geen territoriale concessies doet. En van vrede met Syrië wil de Likud-leider en oud-premier niets weten. Dat zou volgens hem inhouden dat de bezette Golan-hoogvlakte moet worden teruggegeven, wat voor de oppositieleider onbespreekbaar is.

Zelfs als Olmert tijdelijk terugtreedt, een optie die Barak openhoudt, dan lijkt het gedaan met de vredesplannen van de premier. Zijn positie is inmiddels zo zwak, dat hij onmogelijk nog steun voor grote daden onder de bevolking en in de Knesset kan veroveren.

Commentaar:pagina 9