Activisten aan de macht bij Atos

Het lot van Atos Origin ligt in handen van een hedgefonds en een investeerder, die vijf van de negen zetels in de raad van commissarissen bezetten.

Theater in het Franse bedrijfsleven. Gisteren grepen twee activistische beleggingsfondsen de macht bij de Nederlands-Franse automatiseerder Atos Origin, na maandenlang juridisch gesteggel.

Onder druk van het Londense hedgefonds Centaurus (bekend van Stork) en de New Yorkse private-equityinvesteerder Pardus – die samen 23 procent van Atos Origin bezitten – ontsloeg het bedrijf de voorzitter van zijn toezichtsraad en wordt een nieuwe negenkoppige raad voorgedragen waarbij de fondsen zelf vijf commissarissen kunnen aanwijzen.

Een comité geleid door een vertrouweling van beide Angelsaksische fondsen krijgt nu de opdracht „alle mogelijke investeringen en strategische opties om de waarde van het bedrijf te maximaliseren” te onderzoeken. Met inbegrip van een mogelijke verkoop, zo liet bestuursvoorzitter Philippe Germond gisteren weten.

Die ontknoping is verrassend, zeker voor het Franse bedrijfsleven waar de PDG (président-directeur-général) doorgaans sterk staat en de invloed van aandeelhouders beperkt is. „Het is niet gebruikelijk dat een minderheidsaandeelhouder een of meerdere zetels in de raad van commissarissen krijgt”, stelt Bas Steins Bisschop, hoogleraar coporate governance in Maastricht. „Dit past niet in de normale verhoudingen.” Hans Schenk, hoogleraar economie aan de Universiteit Utrecht, relativeert dit enigszins. „Alles hangt af van de grootte van het minderheidsbelang. Bij een participatie van 23 procent vind ik dit gerechtvaardigd.”

De beslissing maakt deel uit van een bredere golf van activistisch aandeelhouderschap die Frankrijk de laatste maanden heeft overspoeld. Zo kocht de private-equityfirma Wendel dit jaar al aandelen in glasgigant Saint-Gobain en kreeg daardoor zetels in de raad van commissarissen. Andere fondsen zoals het Amerikaanse Colony Capital en het Parijse Eurazeo investeerden in bedrijven uit de Franse beursindex CAC-40, waaronder de hotelketen Accor en supermarktconcern Carrefour.

Atos Origin, de tweede grootste automatiseerder in Frankrijk, presteert ondermaats en moet dringend het roer omgooien, vinden Centaurus en Pardus. Het bedrijf is volgens hen te klein om als generalist te opereren en niet gespecialiseerd genoeg om in nichemarkten te excelleren.

Eind januari sprak directeur Bernard Oppetit van Centaurus in een interview met de Franse zakenkrant Les Echos van een „strategische impasse”. Hij wees op „een snelle consolidatie” in de internationale ICT-branche en gaf er de voorkeur aan dat Atos opgaat in een groter geheel.

Vorig jaar boekte de automatiseerder weer winst. De omzet steeg met 8,5 procent tot 5,85 miljard euro en de nettowinst bedroeg 48 miljoen, tegenover een verlies van 264 miljoen euro in 2006. Voor het eerst sinds de beursgang in 1995 werd dividend uitgekeerd.

Atos-topman Germond wijst erop dat zijn reorganisatieplan vruchten begint af te werpen. De Britse en Italiaanse divisies werden geherstructureerd, de schuldenlast werd in één jaar met een kwart teruggebracht tot 304 miljoen euro en in het eerste kwartaal boekte het bedrijf een omzet van 1,4 miljard euro – hoger dan wat analisten voorspelden en goed voor een autonome groei van 5,9 procent. In 2008 wil de ICT-dienstverlener zijn strategie versnellen om meer werk te verplaatsen naar lagelonenlanden, met name India.

Maar Centaurus en Pardus vinden dat de transformatie te traag verloopt. Atos Origin heeft wel voldoende kritische massa in de ‘thuismarkten’ Frankrijk en Nederland – waar het de helft van de totale omzet realiseert – maar mist schaalgrootte op Europees niveau, waar het een marktaandeel heeft van slechts 4 procent. Marktleider IBM is goed voor 10 procent.

De beleggers vinden dat blijkbaar ook. De afgelopen drie jaar zakte de koers met 25 procent, terwijl die van concurrenten als Capgemini in dezelfde periode 66 procent steeg. Halverwege maart schoot de koers plots met 22,4 procent omhoog tot 48,42 euro toen persbureau Dow Jones op basis van anonieme bronnen schreef dat Centaurus en private-equityfonds Permira een bod van 58 euro per aandeel zouden voorbereiden.

Analisten hopen dat het akkoord tussen het management en de twee activistische fondsen het bedrijf weer wat rust geeft. De consolidatie in de branche gaat echter door – zie de recente overname van EDS door computerreus HP. Een slepend verkoop- of biedproces kan alsnog voor onzekerheid zorgen bij werknemers en klanten. Toen Atos vorig jaar aansluiting zocht bij een grotere speler, liep het naar eigen zeggen ongeveer 100 miljoen euro aan omzet mis.

De investeringsfondsen stuurden tot gisteren duidelijk aan op een verkoop, maar geven nu aan dat ze verwachten dat de nieuwe toezichtsraad een strategisch plan op tafel legt. Tot vorige week probeerden ze ook de vorige topman van Atos Origin, Bernard Bourigeaud, als ‘onafhankelijke’ commissaris benoemd te krijgen. Een vreemde eis, omdat hij verantwoordelijk was voor twee opeenvolgende winstwaarschuwingen van Atos in 2006, waarna de koers inzakte.

De vraag is nu hoe Centaurus en Pardus hun gezamenlijke investering van 500 miljoen euro gaan terugverdienen.