Ook als acteur de man achter de schermen

De filmer Sydney Pollack maakte tientallen films waaronder Tootsie en Out of Africa .

Maandagnacht overleed hij op 73-jarige leeftijd.

Weinig mensen zullen in het epicentrum van de Amerikaanse filmindustrie zoveel verschillende rollen hebben vervuld als de vannacht in zijn woning in Pacific Palisades, Los Angeles, aan kanker overleden Sydney Pollack. Hij was regisseur, acteur, en vooral: acteursregisseur. Maar ook: producent, schrijver, scout, kortom een allround filmman van het klassieke stempel.

Pollack stond aan de basis van tientallen films en regisseerde met Tootsie en Out of Africa twee van de populairste films van de jaren tachtig. En hij was de ontdekker van acteur Robert Redford, met wie hij in totaal zeven films zou maken, waaronder in de jaren zeventig de klassiekers The Way We Were en Three Days of the Condor. De films vatten het tijdperk adequaat en subtiel samen: een relatiedrama en een politieke thriller.

Met zijn cowboylaarzen en privéjet was Pollack het prototype van de ouderwetse filmentrepreneur. Want hoewel hij zich in zijn films graag omringde met de beste acteurs die de Hollywooddynastie te bieden had, van Meryl Streep tot Paul Newman en Tom Cruise, gunde hij zichzelf verder geen overbodige luxe. Wat hij met films verdiende, stroomde er ook weer in terug. Dat vliegtuig was vooral praktisch: het stelde hem in staat zich snel te verplaatsen. Geen wonder dat hij een grote verwantschap voelde met de inmiddels ook op alle fronten van het filmvak actieve George Clooney, in wiens laatste twee films Pollack als producent investeerde.

Aan de kritische kijk die George Clooney op de juridisering van corporate America gaf, droeg hij bovendien bij als acteur. Even is hij, met zijn karakteristieke kalme uitstraling, te zien als Clooneys baas, het hoofd van het advocatenkantoor waarvoor Clooney de vuile zaakjes opknapt.

De keren dat Sydney Pollack voor zijn filmwerk vóór de camera verscheen, speelde hij heel graag rollen van ‘de man achter de schermen’. Eigenlijk toch weer een regisseur. Bescheiden was hij. Maar zonder poespas.

Mr. Mainstream was de bijnaam die de op 1 juli 1934 in Lafayette, Indiana in een familie van Russisch-joodse immigranten geboren Sydney I. Pollack in de loop van zijn carrière voor zichzelf had bedacht. Vanaf zijn speelfilmdebuut in 1966 met The Slender Threat (waarvoor hij meteen twee Oscarnominaties voor kostuums en art direction ontving) zou hij vijf decennia films maken met een feilloos gevoel voor hoe hij een groot publiek op een intelligente manier kon aanspreken. Zijn beste werk was emotioneel en geëngageerd tegelijkertijd, waarbij hij graag de vorm van het relatiedrama of de thriller gebruikte om menselijke verhoudingen uit te diepen. Vaak draait het centrale conflict om een individu dat zich staande moet zien te houden in een soms onvriendelijke, soms overweldigende omgeving, of het nu de kluizenaar/pelsjager Jeremiah Johnson (1972) is, CIA-agent Joseph Turner in Three Days of the Condor (1975) of recentelijk Nicole Kidman en Sean Penn in een kat-en-muisspel binnen de burelen van de VN in New York in The Interpreter (2005). Vlak voor zijn dood werkte hij nog aan de voorbereidingen voor Recount, een film over de perikelen rondom de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2000. Die zal worden voltooid door Jay Roach, komedieregisseur van Austin Powers-films.

Zijn laatste film was de documentaire Sketches of Frank Gehry (2005), een portret van de architect van onder meer het Guggenheim Museum in het Spaanse Bilbao. Het was zijn eerste docuregie, en de eerste keer dat de toen zeventigjarige Pollack met een digitale videocamera werkte. Zo bleef hij zich steeds vernieuwen en was Gehry’s beroemde motto: ‘form follows function’ ook op het werk van Sydney Pollack zelf van toepassing.