Markt leidt tot daling tarieven notaris

De tarieven voor het afsluiten van een hypotheek zijn bijna onafgebroken gedaald, sinds in 1999 de marktwerking in het notariaat is ingevoerd. De prijzen in de ondernemingspraktijk en de familiepraktijk, zoals voor testamenten en samenlevingscontracten, zijn gestegen. Dit blijkt uit een prijsvergelijking en een rondgang langs specialisten door deze krant.

Door de concurrentie is de kwaliteit en de dienstverlening verbeterd, want „notarissen hebben meer oog gekregen voor de noodzaak van klantvriendelijkheid”, constateert Martin Jan van Mourik, hoogleraar notarieel- en privaatrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Volgens Van Mourik is de beroepsgroep door de invoering van de wet afhankelijker geworden van makelaars en projectontwikkelaars. „Zeventig procent van zijn omzet genereert de notaris in het onroerend goed. Daar is de notaris kwetsbaarder geworden voor beïnvloeding en manipulatie door grote partijen die in staat zijn om hun eigen voorwaarden te dicteren.”

In 1999 trad de nieuwe Wet op het notarisambt in werking, die meer marktwerking en vrijere vestigingsmogelijkheden beoogt. Daardoor zouden de tarieven kunnen dalen. En meer concurrentie moet de kwaliteit en toegankelijkheid verbeteren.

Geen beroepsgroep wist de liberalisering van de sector zo lang af te houden als de notarissen. Geen branchevereniging slaagde er zo vaak in wetsvoorstellen gewijzigd of teruggedraaid te krijgen als de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). Voor de meeste notarishandelingen waren de tarieven vastgelegd door de KNB.

Na 1999 werden de tarieven, geleidelijk, vrijgelaten. In de periode 2003-2007 is het gemiddelde tarief met drie procent gedaald. De tarieven in de onroerend goedpraktijk zijn met negen procent gedaald. Daar staat tegenover dat de tarieven in bijvoorbeeld het familierecht (testamenten) zijn gestegen met twaalf procent. In het verleden kon een notaris intern de kosten van het familierecht compenseren met de opbrengsten uit de onroerend goedportefeuille.

Marktwerking: pagina 13