Indiaas sprookje met bas en blokfluit

Klassiek Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor o.l.v. John Adams. Gehoord: 24/5 Concertgebouw, Amsterdam. Radio 4: 27/5 20 uur.

Na internationale succesopera’s als The Death of Klinghoffer (1991) en Doctor Atomic (2005) maakten componist John Adams en zijn vaste librettist Peter Sellars in het Mozartjaar 2006 een variant op Die Zauberflöte. Hun opera A Flowering Tree is gebaseerd op een oude Indiase vertelling. Kumudha is een arm meisje dat kan veranderen in een rijkelijk bloeiende boom. Ze trouwt met een prins, maar zijn zus bederft het sprookje: ze laat Kumudha als half boom, half mens aan haar lot over. Pas jaren later komen de prins en Kumudha weer samen en kan Kumudha weer mens worden.

Sellars en Adams handhaven het sprookjeskarakter van het verhaal, met veel beschrijvende tekst uit de mond van een vertellende bas, en relatief weinig directe rede. Het lijkt moeilijk daar een aantrekkelijke geënsceneerde voorstelling van te maken, maar bij een concertante uitvoering zonder kostuums en decors, zoals in de ZaterdagMatinee, is het juist een voordeel.

Adams’ sfeervolle, bedwelmende en beeldende muziek helpt daarbij ook een handje. Het poly-

stilisme van Doctor Atomic is naar de achtergrond verdwenen. Maar terug in zijn ‘eigen’ postminimalistische idioom bereikt hij een nieuwe graad van perfectie en toegankelijkheid. Illustratief verklankt is het pak slaag dat Kumudha en haar zus in de eerste akte ontvangen: met zweepslagen in het orkest en pijnlijke kreten in het koor, swingend en schrijnend tegelijk. Kumudha’s metamorfoses zijn betoverende gebeurtenissen, met verrassend en effectief gebruik van een paar blokfluiten.

Het orkest begon onder leiding van Adams nog wat onwennig, maar kwam al snel op stoom, vergezeld door een uitstekend Groot Omroepkoor. Sopraan Jessica Rivera maakte vorig jaar bij de Nederlandse Opera nog grote indruk als mevrouw Oppenheimer in Doctor Atomic, en wist ook nu te ontroeren. Met tenor Russell Thomas (een heldere, humane prins) straalde ze in een van verlangen overlopend duet tussen twee ver van elkaar verwijderde geliefden.