Graven naar leven op Mars

Na een reis van 675 miljoen kilometer is de Phoenix Mars Lander geland en operatief.

Nu begint het graven naar moois onder de oppervlakte; de hoop is gevestigd op ijs.

Opgelucht applaus gisteren om 1.53 uur Nederlandse tijd in de missiekamer van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA in het Californische Pasadena. „Phoenix has landed”, klonk het even tevoren. De Phoenix Mars Lander (PML) staat nu voortaan te boek als eerste ruimtevaartuig dat ooit in het Noordpoolgebied van Mars is geland.

De Phoenix past in het Mars- programma van NASA dat vaak wordt samengevat als: ‘ga het water achterna’. Dát er water is in het Noordpoolgebied, hebben eerdere metingen uitgewezen met onder meer de Mars Odyssey Orbiter die rond de rode planeet cirkelt.

„Ik garandeer: er zit ijs onder het oppervlak”, zei missieleider Peter Smith van de universiteit van Arizona vannacht. De sonde, die een halve meter diep kan graven, wordt dus misschien het eerste apparaat dat met dit Marswater in ijsvorm in aanraking komt.

De robotarm van het apparaat moet ook wat van het mengsel van stof, zand en ijs uit de Marsbodem op gaan scheppen. Microscopische en elektrochemische analyseapparatuur gaat dat ter plekke bestuderen. Uit de aanwezige mineralen en de korrelgrootte van de deeltjes hopen NASA-experts af te leiden of het ijs ooit vloeibaar is geweest. Vloeibaar water is een voorwaarde voor het ontstaan van leven.

Maar eerst moest het team gisteren een zenuwslopende afdaling van negen minuten door de Marsatmosfeer afwachten. Het leek op een ‘hoorspel’ dat een kwartier eerder was uitgezonden: zo lang doen de radiosignalen van de sonde erover om de aarde te bereiken – met de Mars-orbiters Mars Odyssey en Mars Reconnaissance als tussenstation. Elke nieuwe succesvolle stap werd met opgelucht applaus begroet.

Na een reis van 675 miljoen kilometer in ongeveer tien maanden, had Phoenix in de loop van zondag al extra vaart gekregen door de zwaartekracht van Mars. Met ruim 20.000 kilometer per uur stortte het vaartuig zich in de Marsatmosfeer. Door de wrijving werd de lander, voorzien van hitteschild, ruim 90 procent afgeremd. De parachute vertraagde het vaartuig, dat intussen het hitteschild afstootte en zijn poten uitklapte, tot 200 kilometer per uur. Daarna zorgden de remraketten ervoor dat de sonde, de bodem aftastend met radar, met 8,6 kilometer per uur op de Marsbodem landde.

Kort daarna stopte het vaartuig met het versturen van radiosignalen om de batterijen te sparen. De spanning steeg. Toen twee uur later de eerste beelden op aarde arriveerden, was dat het bewijs dat de zonnepanelen succesvol waren uitgeklapt en functioneerden.

De eerste beelden toonden een dor Martiaans poollandschap met een door ijs gevormd scheurenpatroon. De vrees dat het ruimteschip op een grote kei zou landen is niet bewaarheid: Phoenix staat zo goed als vlak. Nu moet de apparatuur getest worden die gaat onderzoeken wat voor moois onder de oppervlakte ligt.

Bekijk de Marslanding op nrcnext.nl/links