Bijstandsmoeder moet wel terugbetalen bij een fout

1 Eveline Herfkens heeft ‘interne gedragsregels’ van de VN overtreden, toen zij de huursubsidie voor haar appartement in New York in ontvangst nam (NRC Handelsblad, 26 mei).

Ik krijg al een paar jaar automatisch zorgtoeslag. Ik heb hier echter geen recht op. Dat kan ik nalezen en berekenen in voorlichtingsfolders. Dus wordt het eind van elk jaar terecht teruggevorderd en betaal ik het binnen twee weken terug.

Ik kreeg van een patiënt wel eens persoonlijk geld aangeboden. Behalve eenmaal 10 euro, heb ik het nooit geaccepteerd. Ik ‘mag’ dat namelijk niet. Dat heb ik bij mijn aanstelling gelezen.

Ik mag geen (seksuele) relatie met een patiënt onderhouden. Ook dat staat in de regels.

Huurtoeslag, zorgtoeslag, WW, WAO, overheidsfuncties, alles gaat gepaard met rechten en plichten, en elke analfabeet moet deze kennen. Gaat die de fout in, dan is de wet meedogenloos. Hoezo wiens schuld is het? Herfkens moet gewoon betalen.

Berri Sciarone

Amsterdam

2 De reactie van de VN verbaast mij niet. De chef van UNDP, Kemal Dervis, was vicepresident bij de Wereldbank toen Herfkens daar de bewindvoerder voor Nederland was. En de tweede man, Ad Melkert, was een PvdA- partijbons toen Herfkens minister voor Ontwikkelingssamenwerking was. Natuurlijk waren alle betrokkenen op de hoogte van de VN- (en Wereldbank) regel dat werknemers geen giften mogen aanvaarden. En natuurlijk dekken de betrokkenen elkaar nu.

Hendrik van Voorthuizen

Mclean, Virginia, VS

3 Het onderzoek van de VN concludeert letterlijk dat mevrouw Herfkens in strijd met regel 1.2 (j) heeft gehandeld door de huursubsidie aan te nemen. Ook de Nederlandse overheid had kunnen weten dat zij met betaling de regels overtrad. Bij een bijstandsmoeder die regels met betrekking tot het ontvangen van een uitkering overtreed, is de mogelijke medewetenschap nimmer een reden om het onrechtmatig verkregene te behouden. Ook voor mevrouw Herfkens niet. Zij had geen recht op dit geld.

De grond voor terugvordering staat in de wet. Primair handelde Herfkens onrechtmatig door de gelden, waarop zij geen recht had, aan te nemen en te behouden. Subsidiair is aan haar onverschuldigd betaald, en meer subsidiair is zij aantoonbaar ongerechtvaardigd verrijkt door de betalingen.

In alle drie gevallen dient zij het ten onrechte ontvangene terug te betalen aan de Staat der Nederlanden. Als er al sprake zou zijn van een verzachtende omstandigheid (die het civiel recht niet echt kent), dan kan wellicht aangeboden worden de zaak in der minne af te doen door mevrouw Herfkens aan te bieden alleen de hoofdsom, zonder de rente en buitengerechtelijke kosten, te laten betalen.

Mr. E.T. van den Hout

Advocaat, Amsterdam

4 Als mevrouw Herfkens zich niet bewust was van de regels en als zij in goed vertrouwen heeft gehandeld, juist dán is zij volstrekt ongeschikt voor enige functie op welk niveau dan ook.

J.G.J.M. Wellink

Deurne

5 Het zal best zo zijn dat het gedrag van Eveline Herfkens op en rondom het Binnenhof en het Amsterdamse grachtencircuit nog steeds heel spannend wordt gevonden. Heel sneu vind ik het dat de redactie dit achtergrondgekneuter opening krant waardig achtte. Een non-item dat NRC Handelsblad op zo’n moment het imago verschaft van een sufferdje dat in de verkeerde buurt is verspreid.

Frans Hoynck van Papendrecht

Den Haag

6 De affaire-Herfkens gaat inmiddels helemaal niet meer over hoe we haar op het schavot moeten krijgen, maar juist hoe we dat moeten voorkomen. Herfkens moet gered. En daar zijn de slappe draaiteksten al, afkomstig uit een onderzoek van de juridische dienst van de VN-ontwikkelingsorganisatie UNDP, waar Herfkens voor werkte: ‘Mogelijke tekortkomingen in de inwerkperiode’. ‘Het lijkt erop dat ze zich niet bewust was van het overtreden van regels’. ‘Ze heeft in goed vertrouwen gehandeld’. Dat moeten wij eens tegen een rechter zeggen als we een wet hebben veronachtzaamd. Daar heeft hij geen boodschap aan.

Maar minister Verhagen is dolblij met dit onderzoek. Hij riep kortgeleden heel parmantig dat Herfkens moest terugbetalen als ze willens en wetens de regels had overtreden. Maar hij meende daar allicht niks van, het gaat toch om dom belastinggeld? Nog afgezien van het juridisch gedonder dat hem dit had gegeven. En nu hoeft hij zich geen zorgen meer te maken: Herfkens gaat en hoeft nooit terug te betalen.

Zo gaan die dingen: driemaal de jaarhuur van 90.000 dollar voor een luxueuze flat in New York pakken, terwijl je de hulp voor de armen in deze wereld coördineert. En er nog mee wegkomen ook. Dit is nu typisch zo’n incident waarvoor premier Balkenende een blinde vlek heeft, waardoor hij maar niet kan begrijpen dat er Nederlanders zijn die klagen.

J.D.M. de Block

Hilversum

7 Te veel betaalde toeslag in zorg en/of huur wordt teruggevorderd. Dat is de regel die voor alle Nederlanders geldt. Zo zou mevrouw Herfkens, nota bene als oud-bewindsvrouwe voor Ontwikkelingssamenwerking uit eigen beweging dienen over te gaan tot terugbetaling van de huursubsidie.

Tot op heden heeft zij dit geweigerd, omdat zij daarmee de onjuistheid van de ontvangen gelden zou erkennen. Dit is een redenering pro domo.

De meerderheid in de Tweede Kamer doet er goed aan te persisteren dat alles op alles gezet wordt om de huursubsidie terug te vorderen. Dit is van het grootst mogelijke belang om het wantrouwen tussen de Haagse kaasstolp en de Nederlandse burger nog niet groter te maken.

Dat geen der partijen van opzet en/of onrechtmatigheid kan worden beschuldigd, zou kunnen. Er mag echter worden verwacht en geëist dat de betrokken partijen zich houden aan de geldende regels én aan de wetenschap dat onwetendheid nimmer kan leiden tot honorering.

H.J. Werts

’s Hertogenbosch

8 Nogal wat intelligente mensen hebben er een handje van te doen of ze achterlijk zijn als het om administratieve zaken of interpretatie van spelregels gaat.

Als de PvdA-kopstukken dit goed vinden, kunnen ze bij de volgende verkiezingen minstens op halvering van hun huidige aantal Kamerzetels rekenen. De morele standing van mevrouw Herfkens is uiteraard al volledig aan flarden.

H. Coenen

Boxtel