Voorstel verbod seks met dieren is reeds aangepast

In het artikel ‘Verbod op seks met dieren heeft weinig zin’ (Opiniepagina, 20 mei) worden twee bezwaren aangedragen tegen een wetsvoorstel dat nu bij het parlement ligt. Het eerste is dat in een artikellid ‘seksuele handelingen’ met dieren strafbaar worden gesteld. Dat bezwaar is terecht: de betekenis van dat bestanddeel en daardoor de grens met bijvoorbeeld knuffelen, is onduidelijk.

Dat hebben de Raad van State en vervolgens de initiatiefnemers echter ook onderkend. De auteur is mogelijk uitgegaan van het oorspronkelijke voorstel. Bij de wijzigingsnota van 29 januari 2008 is gekozen voor ‘ontuchtige handelingen’. Dat begrip duidt op seksuele handelingen die in strijd zijn met een sociaal-ethische norm. We kennen het van zedendelicten met mensen, waardoor bijvoorbeeld vrijpartijen (seksuele handelingen) die vrijwillig plaatsvinden tussen nauwelijks in leeftijd verschillende kinderen, straffeloos blijven.

Ook het tweede bezwaar, dat door het wetsvoorstel slechts ‘opzettelijk’ pijn of letsel aan een dier toebrengen of diens gezondheid of welzijn benadelen strafbaar zou zijn, is achterhaald. In dezelfde wijzigingsnota is dat voorstel geschrapt, omdat dergelijk gedrag, onopzettelijk, al strafbaar is onder artikel 36 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren.

Overigens is het juridisch gebruikelijk om strafbaar gedrag zwaarder te straffen wanneer daardoor – onopzettelijk (dat is juist de crux) – een bepaald gevolg intreedt. Zo is het strafmaximum op ontucht met een iemand onder de zestien zes jaar gevangenisstraf en vijftien jaar wanneer het (ongewild) tot diens dood leidt, aparte levensdelicten onverlet latend. Het tweede lid had niet hoeven te worden geschrapt, maar had geherformuleerd kunnen worden: ‘Indien het feit letsel of de dood van het dier ten gevolge heeft, wordt de schuldige gestraft met…’

Eén vraag werd in het opiniestuk mijns inziens ten onrechte niet opgeworpen: is het wenselijk dat de wetgever gedrag verbiedt omdat het ‘weerzinwekkend’ wordt gevonden? Wie bepaalt hoe en waarom wat weerzinwekkend en/of strafbaar is?

Floris van Laanen

universitair docent strafrecht aan de Universiteit van Tilburg