Mbeki noemt recent geweld een schande

De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki heeft gisteren in een toespraak op de nationale televisie de „wreedheden” tegen buitenlanders in de krottenwijken „een absolute schande” genoemd.

Met zijn toespraak probeert Mbeki de kritiek op zijn gebrekkige leiderschap rond het geweld tegen buitenlanders te stillen. Het was voor het eerst dat de president het land rechtstreeks toesprak sinds het begin van de gewelddadigheden twee weken geleden die aan meer dan 50 mensen het leven kostten en tienduizenden op de vlucht hebben gejaagd.

„Nooit sinds de geboorte van onze democratie hebben we zulke harteloosheid gezien”, zei Mbeki. Hij herinnerde de Zuid-Afrikanen aan de rol die andere Afrikaanse landen hebben gespeeld in de strijd tegen de apartheid. Op hetzelfde moment bezocht de leider van regeringspartij ANC, Jacob Zuma, een aantal krottenwijken samen met andere partijbonzen als Winnie Madikizela-Mandela.

De leiders van het ANC hebben veel kritiek gehad op hun onzichtbaarheid de afgelopen dagen. Mbeki reisde in de afgelopen weken naar Mozambique en Tanzania, Zuma ging naar Parijs en de vice-president was in Slowakije. Tijdens de demonstratie tegen xenofobie in Johannesburg afgelopen zaterdag was geen van de politieke leiders van het ANC of de vakbonden aanwezig. De invloedrijke krant The Sunday Times pleitte gisteren in een hoofdredactioneel commentaar op de voorpagina voor het ontslag van Mbeki. „Het is tijd om op te stappen, meneer de president”, luidde de kop.

Met name de inlichtingendiensten liggen onder vuur omdat ze de gewelddadigheden niet hebben zien aankomen. De bewering van de directeur van de veiligheidsdienst dat een derde macht de buitenlanderhaat zou hebben georkestreerd, wordt nu ook door kabinetsministers afgewezen.

De politie lijkt intussen in samenwerking met het leger de controle over de krottenwijken te hebben herwonnen. In sommige wijken rond Kaapstad plunderden bewoners een aantal winkels. Sinds de uitbraak van het geweld tegen buitenlanders zijn bijna twintigduizend Mozambikanen teruggekeerd naar hun vaderland. Ook duizenden Zimbabweanen zijn op weg naar huis, ondanks het geweld tegen oppositieaanhangers in eigen land.