Vergeten tegoeden

Kees verkoopt vakantiereizen via internet. Wekelijks slijt hij er honderd voor 1.000 euro per trip. Alle klanten betalen meteen via creditcard of iDeal. Zo incasseert Kees wekelijks een ton. Daarvan voldoet hij meteen alle kosten: 800 euro per reiziger. Hoeveel houdt hij over?

Twintig mille, in theorie. In de praktijk blijkt Kees echter 22.400 euro te beuren, 12 procent meer. Want onder elke honderd klanten, zo ontdekte hij glunderend, schuilen steevast drie sloddervossen die hun reis wel betalen, maar nooit halen. Zo incasseert Kees honderd keer het volle pond (1.000 euro) terwijl hij maar 97 keer 800 euro kosten betaalt.

Deze wonderbaarlijke winstvermenigvuldiging is een bekend fenomeen en verschilt per type product. Berucht zijn cadeau-, cd-, boeken- en tegoedbonnen. Daarvan schijnt 10 procent de winkel nooit te halen. Sinds de uitvinding van de bon moet de totale winst daarvan al honderden miljoenen euro’s bedragen.

Hoe abstracter een product des te moeilijker het in ons geheugen beklijft. De financiële sector spint daar garen bij. We vergeten pensioen- en chipkniptegoeden, uitvaartpolissen, spaar- en betaalrekeningen, beleggingen, lijfrente- en risicoverzekeringen bij overlijden, zelfs woekerpolissen.

Alleen al de waarde van vergeten werknemerspensioen beliep in 1997, volgens de toenmalige Stichting Verdwenen Pensioengerechtigden (SVP), 500 miljoen gulden, ongeveer 0,08 procent van het fondsvermogen. Bij onze huidige pensioenrijkdom van 700 miljard zou het om ruim 500 miljoen euro kunnen gaan.

Dan levensverzekeringen, banktegoeden en effectendepots. Keiharde cijfers ontbreken, maar onderzoek in 2003 onthulde dat in Frankrijk zo’n 150.000 levensverzekeringen onaangeroerd lagen te wachten. In ons land zou het naar verhouding om 50.000 polissen kunnen gaan. Samen met vergeten bank- en beleggingstegoeden raamt de Vereniging Consument & Geldzaken de schade op enkele tientallen miljoenen euro’s per jaar. Dat lijkt netjes, maar over een paar decennia tikt dat aan tot een paar miljard, rente meegerekend.

Vergeten tegoeden zijn een cadeau van consumenten aan banken, pensioenfondsen, beleggingsinstellingen en verzekeraars. Je moet geld namelijk zelf claimen. Doe je dat niet, dan mag het geldbedrijf het na bijvoorbeeld vijf of tien jaar stilletjes in eigen zak steken. En daar gaat je nabestaandenpensioen, overlijdensuitkering, kosteloze uitvaart of de spaarcentjes van je zuinige pa.

Aan dit laatste bankgeheim wordt voorzichtig gemorreld. Deze maand hebben de pensioenkoepels, verzekeraars en de Sociale Verzekeringsbank samen de Stichting Pensioenregister opgericht. Deze opent per 2011 een pensioenregister. Hierin kun je met een code je werknemerspensioenen plus AOW opvragen.

Deze service – overigens een wettelijke plicht – is leuk maar niet compleet. Zo staan de miljoenen individuele pensioenpolissen er niet in. Verzekeraars willen die wel ooit openbaren. Maar wanneer? Voorlopig moet u alle bezit zelf zorgvuldig administreren. Voor vergeten pensioenen biedt de Helpdesk Vergeten Pensioenen van de vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB) hulp (helpdesk@vb.nl , 070-3117373). Opsporingstips staan op de VB-website (www.vvb.nl).

Van vergeten bankproducten heeft de Nederlandse Vereniging van Banken een lijst ‘onbekende crediteuren’, maar alleen notarissen mogen achter tegoeden aan. Dat verontrust. Sinds kort sluiten we ook bankspaarproducten af voor pensioen. Ook bezitten we vaker diverse internetspaarrekeningen en effectendepots. Niet alle aanbieders sturen netjes (jaar)overzichten. Je moet tegoeden zelf volgen en codes administreren, ook voor het nageslacht. Lees ook de voorwaarden.

Er zijn internetbanken die bepalen dat je een spaarsaldo maandelijks zelf moet checken, anders aanvaardt men geen verantwoordelijkheid. Als u ergens een spaarsaldo vergeet, wordt het beslist niet eerlijk teruggebracht.