Tassen met een boodschap

Tassen gemaakt van de dekzeilen van vrachtwagens. De broers Freitag zijn er groot mee geworden.

Ook tassenontwerpers nemen de zorg om het milieu steeds vaker als uitgangspunt. Recyclepionier op tassengebied is Freitag.

Wat doe je als je een stevige tas nodig hebt en er dagelijks vrachtwagens voorbij je raam razen? Een tas maken van vrachtwagendoek. Maar dan: waar koop je dat, is het überhaupt te koop? Dat was het, en het bleek geschikt. „Good luck”, noemt Markus Freitag het ontstaan van de allereerste Freitagtas, die hij met zijn broer Daniel ontwikkelde in 1993.

Het Zwitserse Freitag heeft tegenwoordig ruim driehonderdvijftig verkooppunten en drie eigen winkels, waarvan één in Zürich (gebouwd van containers). Onlangs verscheen een tweede boek over het tassenfenomeen in Japan, momenteel de grootste afzetmarkt.

Markus Freitag (39) heeft het gevoel alsof het allemaal net begint. Toch zijn er vijftien jaar verstreken sinds de broers voor eigen gebruik twee tassen maakten en daar als grap hun niet veel voorkomende achternaam op zetten. Dat hun tassen van gerecycled materiaal gemaakt moesten worden, stond vast. Ze hadden al eerder afgedankte materialen verzameld om meubels van te maken. Markus Freitag: „Onze ouders hebben ons respect voor de aarde bijgebracht en het belang van duurzaamheid geleerd.”

Tegenwoordig heeft iedereen het over maatschappelijk verantwoord produceren. Markus Freitag: „Alle producten die we vanaf 1993 ontwikkelden, sloten aan bij trends. Begin jaren negentig speelde het recyclingthema, daarna de opkomst van unieke producten – die wij bij toeval maakten – vervolgens werd de ‘vintage look’ hip, ook dat sloot aan bij onze tassen van gebruikt zeildoek.”

Bij Freitag is niet de productie, maar de aanvoer een bron van onzekerheid. „We hebben een chronisch tekort aan dekzeilen van vrachtwagens. We weten nooit wanneer we wat krijgen, in welke kleur, toestand of prijs en dat is best eng.” Om dit probleem te ondervangen, bouwde Freitag een netwerk op van leveranciers en een database waarin onder andere staat welke bedrijven vaak van zeilen wisselen.

Freitag groeide naar de zin van de broers wel wat traag. In 1996 wilden ze eigenlijk stoppen. Ze besloten het nog drie maanden serieus te proberen. De Freitags, toen grafisch ontwerpers, zegden hun werk op, investeerden in een goede naaimachine en namen personeel aan. En toen lukte het.

Al jaren ‘inspireert’ Freitag anderen met de stoere, gerecyclede tassen. Onlangs verkocht een Zwitserse supermarktketen kopieën onder de naam Donnerstag. Ook hilarisch, volgens Markus Freitag: „In Zwitserland bieden scholen de workshop ‘Freitagtassen maken’ aan. Soms bellen ze ons, hebben ze alles om een Freitagtas te maken, behalve labels, of wij er dan 20 kunnen sturen.”

Zolang er geen patent zit op het concept mag iedereen van oude dekzeilen tassen maken. „Dat is onmogelijk tegen te houden, houten tafels mag ook iedereen maken.” Freitags merknaam en de patronen zijn wel beschermd. Om al die schaamteloze copycat -producten die in de winkels liggen, kan Markus Freitag wel grinniken. Wat hij echt irritant vindt, is hoe marketingafdelingen van bedrijven met het concept duurzaamheid aan de haal gaan en producten ten onrecht als ‘groen’ verkopen. „Ik hoop niet dat het verder die kant op gaat, mensen worden er dan moe van. Belangrijk is dat ontwerpers het thema ‘duurzaamheid’ oppakken en met milieuvriendelijke oplossingen komen.”

Freitag wil graag nieuwe producten uitbrengen van afbreekbare materialen. Dat zou meubilair kunnen zijn. Voorwaarde is dat de waarden – duurzaamheid, stadscultuur, eerlijkheid en functionaliteit van het product – blijven. „Het moet op de juiste manier gebeuren, dan kan het werken. Onze klanten zouden ontsteld zijn als we komen met een half verantwoord product.’

Tassen van Freitag worden vanaf maandag geexposeerd op ‘Groene tassen, gloednieuw van gebruikte materialen’. Tot 17 augustus in Het Tassenmuseum, Herengracht 573, Amsterdam, www.tassenmuseum.nl