Knoeien met creditcards lukte, en dus ging hij door

Ashley knoeide aan de kassa van het restaurant waar hij werkte. Makkelijk geld. Bij zijn huidige werkgever, een cateraar, mag hij alleen broodjes afbakken.

Vis aan de Schelde is een gerenommeerd restaurant in Amsterdam-Zuid. Valetparking, exclusieve wijnen, mooie vis. Dat mag wat kosten. Maar mag het ook het dubbele kosten? Een klant die betaald had met zijn creditcard, ontdekte dat de restaurantrekening twee keer was afgeschreven. Hij belde met het restaurant. Sorry, heel vervelend, uiteraard wordt het bedrag teruggestort. Kan een keer gebeuren. Maar het overkwam achttien ándere klanten die met hun creditcard betaalden ook. En dan waren er vast nog mensen die minder goed kijken naar betaaloverzichten van hun creditcard, en die niks gemerkt hebben.

Een medewerkster van het restaurant besteedde er een werkweek aan om uit te zoeken hoe het kon, die negentien dubbele afschrijvingen. De dubbele betalers bleken elke keer het restaurant bezocht te hebben op de avonden dat Ashley R. (28) werkte. Ashley, geconfronteerd met de verdenkingen, sloeg meteen door. Ja, hij had geknoeid met de creditcards. Inmiddels heeft hij het restaurant 2.664 euro bijna terugbetaald, de uren vergoed van de medewerkster die zijn fraude onderzocht, en hij is ontslagen. Maar daarmee is hij er nog niet. Want wat hij deed, heet fraude in dienstbetrekking.

De vader van Ashley zit achterin de zaal, Ashley zelf in het verdachtenbankje. En weer bekent Ashley grif. Ja, hij heeft de creditcards twee keer door de machine gehaald. Daarna pakte hij cash uit de kassa, precies het bedrag dat op de bon stond. Hij had het gewoon een keer willen proberen, en toen lukte het. Ja natuurlijk lukt dat, zegt de rechter. En, vervolgt Ashley, omdat het lukte, is hij ermee doorgegaan. De rechter oppert dat hij er misschien mee door is gegaan omdat hij het geld graag wilde hebben. Ja, ja, dat ook, erkent Ashley. Niet dat hij verslaafd is. Of het moet zijn dat hij verslaafd is aan mooie dure kleding. Een uitnodiging om hem eens wat beter te bekijken. Een spijkerbroek, een eenvoudig shirtje, teenslippers – van Birkenstock, dat wel.

Zoals het meestal gaat met dit soort misdrijven, kreeg Ashley een brief van de officier van justitie, met een transactievoorstel. De officier legt een boete of straf op, de rechter hoeft er dan niet meer aan te pas te komen. Het voorstel was 40 uur taakstraf. Ashley is er niet op ingegaan. Hij kreeg ook een officiële brief van bureau reclassering, werd nog eens uitgenodigd voor een officierszitting. Maar Ashley gaf nooit sjoege. Dat hij nu vandaag hier zit bij de rechter, is ook toeval. De dag ervoor was hij langsgegaan bij Vis aan de Schelde om een bedrag langs te brengen, en toen hoorde hij dat hij bij de rechter moest komen.

Vaag herinnert hij zich wat brieven. Er zat ook een briefje bij van de postbode dat hij iets aangetekends moest ophalen bij het postkantoor. Maar dat heeft hij nooit gedaan. Sinds de diefstal durft hij niks meer open te maken. Aha, constateert de rechter, struisvogelpolitiek. Dat had nog slecht voor hem kunnen aflopen. Was hij er vandaag niet geweest, dan was hij bij verstek veroordeeld en dat pakt altijd slechter uit. Ashley schudt deemoedig het hoofd. Zijn kop in het zand steken, dat is nou eenmaal zijn aard. Dus sinds kort gaat al zijn post naar zijn vader.

Het is nog niet voorbij voor Ashley, hoe bekennerig hij ook is. Of hij op het ogenblik werk heeft? Dat heeft hij. In de keuken bij een cateraar. In de keuken, dus niet aan de kassa?, informeert de officier. Nee, geen kassawerk. En u bestelt ook geen goederen? Nee, ook dat niet. Geen contact met klanten?, wrijft de officier verder in. Nee, huilt Ashley. „Ik mag alleen de broodjes afbakken.”

Omdat Ashley niet heeft gereageerd op het eerdere aanbod van de officier (de veertig uur taakstraf) kan de officier er nu 20 procent bovenop doen. Dat doet ze niet. Maar Ashley moet wel iets voelen van wat hij heeft gedaan, vindt zij. Want rommelen met creditcards wordt heel erg gevonden. Het beschadigt het collectieve vertrouwen in het plastic betalingsverkeer. Dat vindt de rechter ook. Hij maakt er dertig uur werkstraf van. En een maand voorwaardelijke gevangenisstraf.

Op deze afloop had Ashley duidelijk niet gerekend. Of hij de gevangenis nu in moet? Nee, alleen als hij nog eens geld steelt. De rechter kijkt erbij alsof hij daar eigenlijk op rekent. Ashley loopt weg, komt nog even terug en vraagt: heb ik nu officieel een strafblad? Ja, zegt de rechter. Maar dat had u al.