Verzet van bedrijven tegen openheid Opta

Toezichthouders leggen boetes op en noemen namen. Niet van mensen maar van bedrijven. Die openbaarheid is een extra straf, vinden beboete partijen.

Twee personen handelend onder de bedrijfsnaam Dollarrevenue hebben bezwaar gemaakt tegen het voornemen van telecomtoezichthouder Opta om bij het opleggen van een boete de namen van hun andere bedrijven openbaar te maken. Voor de rechtbank in Amsterdam probeerden zij gisteren tevergeefs de zaak uit de publiciteit te houden.

De Opta houdt het bedrijf Dollarrevenue sinds vorig jaar verantwoordelijk voor het besmetten van 22 miljoen computers wereldwijd (1 tot 2 procent daarvan betrof Nederlandse pc’s) en legde de eigenaars een recordboete op van 1 miljoen euro. Het bedrijf, in handen van ondernemers Arjan de Raaf en Peter Emonds, zou in totaal ruim 450 miljoen bestanden verstuurd hebben aan willekeurige internetgebruikers.

Emonds en De Raaf zijn tegen deze boete in beroep gegaan. Hangende het beroep hebben zij met Opta afgesproken dat alleen de naam Dollarrevenue naar buiten zou worden gebracht. Eind vorig jaar heeft NRC Handelsblad hun namen en die van hun bedrijven gepubliceerd.

Als de rechter het bezwaar van beide klagers over twee weken gegrond mocht verklaren, heeft dat grote consequenties voor toekomstige Opta-zaken. Dan zouden de namen van bedrijven niet openbaar gemaakt worden. Nu vermeldt Opta geen persoonsnamen en alleen bedrijfsnamen.

In de zaak van Dollarrevenue dachten internetters dat ze een onschuldig bestand downloadden, zoals een filmpje van tennisster Anna Kournikova. In plaats daarvan kreeg de gebruiker ongevraagd allerlei pop-ups en andere reclames te zien, bijvoorbeeld van porno- of goksites. „Voor een leek was het onmogelijk de software van Dollarrevenue te verwijderen”, aldus de woordvoerder van de Opta.

In de uitgebreide toelichting op het boetebesluit stelt Opta dat de overtreders er welbewust op uit waren de wet te overtreden. Dit blijkt volgens Opta onder meer uit hun bedrijfsplan. „Daarnaast werkten ze met pseudoniemen, ontwikkelden ze de software zodanig dat de die de spywarefilters omzeilden en negeerden ze bijvoorbeeld ook klachten die ze van adverteerders over hun werkwijze ontvingen”, aldus Opta.

De advocaat van de mannen, L. Eijpe, vond dat de belangen van haar cliënten onevenredig zouden worden geschaad wanneer de pers bij de behandeling van de zaak aanwezig mocht zijn. Zij wees erop dat door eerdere media-aandacht Emonds was ontslagen. De Raaf had alleen door zijn betrokkenheid bij deze zaak te ontkennen, kunnen voorkomen dat opdrachtgevers zich uit zijn bedrijf terugtrokken en hij failliet zou gaan. Nieuwe geruchten hieromtrent zouden tot onomkeerbare en onevenredige schade leiden.

De rechter, M. de Rooij, oordeelde echter dat de zitting openbaar was. Dollarrevenue had bezwaar aangetekend tegen het voornemen van Opta bij de openbare versie van het uiteindelijke boetebesluit namen van bedrijven te noemen. Door dit bezwaar had de verdediging zelf het risico genomen dat alle namen openbaar zouden worden. Volgens Opta handelt zij bij openbaarmaking van boetebesluiten net als andere toezichthouders.