Te weinig water, stroom niet uitgeschakeld

Het ‘onverwoestbare’ gebouw van de faculteit Bouwkunde ging volledig verloren. Hoe kon dat gebeuren? Tal van vragen wachten op antwoord.

Bouwkunde vanochtend: de sloop is in volle gang. Voor de nieuwbouw komt waarschijnlijk een prijsvraag onder architecten en studenten. Foto NRC Handelsblad, Leo van Velzen Delft, 23-05-08. Sloop van het TU gebouw bouwkunde na de hevige en langdurige brand op 13-05. Foto Leo van Velzen NrcHb Velzen, Leo van

Gepensioneerd architect Hans Boot (83) heeft al acht keer staan kijken naar de afgebrande ruïnes van de faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft. Vooral één vraag houdt hem bezig. „Ik vind het onbegrijpelijk dat niemand op het idee kwam om de stroom uit te schakelen.”

Bouwkunde is zijn gebouw, het is zijn creatie. Is dat gebouw, vraagt Boot zich af, verloren gegaan door een blunder van TU-medewerkers? Hans Boot maakte in de jaren zestig de voorstudie en werkte de plannen uit onder supervisie van de bekende architect en hoogleraar Johan van den Broek. Nu beukt de sloopkogel op de betonnen pijlers.

Op dinsdagmorgen 13 mei keek Boot toe hoe een hevig vuur zich door het hele gebouw verspreidde en de brandweer machteloos toekeek. Boot hoopt dat het onderzoek van politie en justitie of van de verzekering een helder antwoord geeft op de vraag waarom wel de druk van de waterleiding werd gehaald maar niemand de stroom uitschakelde. „In de lift stond veel water door een lekkage, dat hebben medewerkers en studenten die ochtend geconstateerd. Korte tijd later wordt op de zesde verdieping een koffiemachine aangezet en volgt een forse steekvlam, alles staat direct in lichterlaaie”, vertelt Boot.

Over de ernstige lekkage die al tijdens het Pinksterweekeinde moet zijn begonnen, heeft de politie de loodgieter gehoord die was opgeroepen om het lek op die bewuste dinsdagmorgen te repareren. Een slechte las bleek de oorzaak. De reparatie was een kwartiertje werk. Ook de loodgieter was stomverbaasd dat de stroom niet werd uitgeschakeld.

De wateroverlast in het hoge gebouw was enorm. Op de zevende verdieping stond wel vijf centimeter water, dat betekent ook overlast op alle lagere verdiepingen en in de liftschachten. De loodgieter stelde vast dat de hydrofoor, de installatie waarmee onder meer druk op de brandblussers wordt geregeld, was uitgeschakeld. Maar dat bleek niet het enige, er was ook een klep in het leidingsysteem dichtgezet. Het gevolg was verstrekkend, want toen na de reparatie de hydrofoor weer werd ingeschakeld, kwam er geen of veel te weinig druk in het leidingsysteem waardoor de brandblussers later die morgen niet konden worden gebruikt.

Dus was er geen water voor de bedrijfshulpverlening om het begin van de brand te blussen. En later op de morgen kon de brandweer het gebouw niet meer in omdat het veel te gevaarlijk was. Boot: „De brandlast was enorm, in alle ruimtes en in de gangen was papier en hout, het verkeer van personen was immens, daardoor stonden tussendeuren steeds open.” Hoe langer de brand woedde, hoe groter het risico voor personen door de hangende tussenvloeren in de hoge tekenruimtes van de faculteit. Deze grote betonnen vlakken waren met het oog op de toeloop van studenten al in de jaren zestig bevestigd met metalen strips. In de hitte van de brand zouden de vloeren naar beneden komen, zo was de verwachting. Zo zag iedereen in de loop van de dinsdagmorgen dat er steeds minder overbleef van „een onverwoestbaar gebouw”.

Het gemeentebestuur van Delft heeft laten weten dat Bouwkunde voldeed aan de hedendaagse eisen voor brandveiligheid. Maar de belangrijke gebruiksvergunning voor het gebouw waarin ruim 3.000 studenten colleges volgden, ontbrak nog. Eerst moesten brandwerende schotten worden aangebracht en daar werd volgens een woordvoerder van de gemeente Delft hard aan gewerkt.

In het verleden werd eerder een aantal maatregelen genomen, niet zozeer gericht op bestrijding van een brand, maar vooral op een snelle ontruiming. Aan de buitenzijde kwam wel een nieuwe brandtrap, ontworpen door het Rotterdamse architectenbureau BroekBakema (de huidige naam van het bureau), oorspronkelijk opgericht door professor Van den Broek en zijn collega-architect Bakema. Maar vanwege de hoge kosten kwam er geen sprinklerinstallatie. Toch moet het faculteitsgebouw ook intern aan allerlei veiligheidseisen voldoen. Zo mag het vuur zich niet te snel verspreiden. Volgens de gemeente Delft waren er tussenwanden aangebracht met een brandwerendheid van ten minste twintig minuten. Waar de schotten al waren geïnstalleerd, werd de bescherming van twintig minuten echter niet geboden. De wanden van de compartimenten waren namelijk doorgebroken, bijvoorbeeld om er kabelgoten doorheen te leiden.

De meeste betrokkenen, de bestuurders van de universiteit voorop, vonden het niet meer zo interessant „want iedereen was op tijd uit het gebouw, er zijn geen slachtoffers”.