Rammelen met een hoefijzer

In het dorp De Rijp kun je dit weekeinde kunst in huiskamers bekijken. Drummer Han Bennink speelt op een aambeeld.

Kunstenaar en jazzdrummer Han Bennink zit in zijn achtertuin in het Noord-Hollandse dorp De Rijp te stempelen in het zonnetje. Op tafel liggen tientallen mapjes met door hem ontworpen kaarten die hij allemaal secuur van een handtekening en een nummertje voorziet. Over een paar dagen moet zijn kunstwerk in serie klaar zijn, want dan start Kunst op Kamers, de manifestatie die een weekend lang het hele dorp De Rijp in beslag zal nemen.

Kunst op Kamers is een initiatief van Benninks buurvrouw, beeldend kunstenaar Sonja Besselink. Geïnspireerd door Jan Hoets legendarische tentoonstelling Chambres d’Amis, waarbij kunst werd getoond in de woonhuizen van Gent, begon Besselink tien jaar geleden met een vergelijkbaar initiatief in haar pittoreske woonplaats. Inmiddels is Kunst op Kamers een begrip geworden – dit jaar is alweer de vijfde editie. Bewoners van De Rijp zijn zo enthousiast dat zij zich massaal bij Besselink aanmelden. Maar om logistieke redenen houdt zij de route beperkt tot 22 locaties. Zo’n dertig kunstenaars laten daar hun werk zien. Ook is er een dansvoorstelling van Karin Post en een voordracht van J. Bernlef.

Han Bennink zal zijn drumkunsten laten horen in de oude smederij van De Rijp. Omdat de ruimte zo mooi is, wil hij daar niet al te veel aan veranderen. „Ik ga een beetje improviseren met de spullen die voorhanden zijn, zoals hoefijzers en aambeelden.” Wel neemt hij zijn eigen drumstel mee, een Havana Dance Band uit 1915. „Dat leidt tot nieuwe klanken; zo’n aambeeld heeft nog nooit met een bass drum gespeeld.”

Gemiddeld trekt Kunst op Kamers zo’n 4500 bezoekers, bijna net zoveel als het dorp inwoners telt. Om die toestroom in goede banen te leiden, worden honderd vrijwilligers ingeschakeld. Ook de bewoners zelf steken de nodige energie in de organisatie. Zij zijn soms al weken van tevoren in overleg met ‘hun’ kunstenaar, en nu de opening nadert worden meubels alvast naar zolder verplaatst. Eva Piet-Aten, die haar woonkamer beschikbaar stelde voor een prachtige muurschildering van Liesbeth Doornbosch, dirigeert de bezoekers straks via de tuin weer naar buiten. „Je moet heel duidelijk met pijlen een route aangeven”, zegt ze. „Het zijn net schapen.”

Dorpsgenoot Marijn Schapelhouman is in het dagelijks leven conservator zestiende-en zeventiende-eeuwse tekeningen in het Rijksmuseum. Maar in zijn woonkamer kijkt hij al enkele weken tegen de abstracte etsen van Ko Oosterkerk aan. „Een meesterlijk etser en een ongelofelijke perfectionist”, aldus Schapelhouman, die de kunstenaar zelf in zijn Brabantse atelier is gaan opzoeken. „Oosterkerk werkt nog met de droge naald, de schoonste der diepdruktechnieken. Wat dat betreft staat hij in de traditie van oude meesters als Rembrandt.” Schapelhouman is zo enthousiast dat hij overweegt om een ets te kopen.

Of er een volgende Kunst op Kamers komt is nog maar de vraag. De organiserende stichting krijgt geen structurele subsidie en teert vooral op particuliere donaties. Maar zelfs als dit de laatste editie blijkt, zijn de inspanningen van Besselink niet voor niets geweest. De kunstenaars die hier in het afgelopen decennium op bezoek waren, hebben hun sporen nagelaten. De Rijp is een kunstdorp geworden. Er zijn sculpturen achtergelaten in de straten en de weilanden. En in de huizen zijn nog overal overblijfselen van vorige jaargangen te vinden, zoals de lampen die Herman Hermsen voor de editie van 2003 ontwierp.

Eva Piet-Aten twijfelt nog of ze de muurschildering in haar woonkamer zal laten zitten. „Hij begint al een beetje bij het huis te horen”, zegt ze. „Ik denk niet dat ik er straks nog overheen durf te schilderen.”

Kunst op Kamers dit weekeinde 11-17u in De Rijp. Info www.kunstopkamers.nl.