Van der Sar wordt nuchtere held van Manchester

Manchester United1Chelsea1

Manchester United w.n.s: 6-5Ruststand 1-1. 26. Ronaldo 1-0, 45. Lampard 1-1, Rode Kaart: 116. Drogba. Scheidsrechter: Michel (Slw). Toeschouwers: 80.000.

Dankbaar als een zoon die zojuist door zijn vader van een misstap is gered, kroop Cristiano Ronaldo naar Edwin van der Sar toe. De 23-jarige stervoetballer van Manchester United zou niet meer van de zijde van de 37-jarige doelman wijken. Als de oude Van der Sar niet de beslissende strafschop in de finale van de Champions League tegen Chelsea had gekeerd, dan was Ronaldo voor lange tijd verdoemd geweest. Want wie zo goed kan voetballen en zoveel praatjes heeft, mag geen strafschop missen.

Geflankeerd door de jonge sterspeler Ronaldo en sterspeler van weleer Bobby Charlton (70), die in 1968 met United de Europa Cup won, beklom Van der Sar zoals altijd ogenschijnlijk nuchter de trappen naar de eretribune. De camera’s richtten zich op de Nederlandse held van de avond. In zijn buurt was ook altijd Ronaldo, het kind van Madeira. Van der Sar zag en voelde zijn nabijheid, en legde vaderlijk een hand op de schouder van zijn collega. Een jongen nog, die zich op en buiten het veld graag door emoties laat leiden.

Zoals Ronaldo zijn strafschop miste, zo vertwijfeld en overmand door zenuwen, zo beheerst en koel deed Van der Sar zijn werk. De Fransman Nicolas Anelka schoot de bal naar de hoek van het doel, maar de doelman wachtte geduldig om zich vervolgens stijlvol naar die bedreigde plek te slingeren en de bal te keren. Even daarvoor lachte het geluk Van der Sar nog toe, toen de ervaren Chelsea-verdediger John Terry bij zijn strafschop uitgleed en daardoor op de paal schoot.

Geluk en ongeluk liggen in de sport dicht bij elkaar. Het cliché zou van de doorgaans nuchtere doelman uit Voorhout kunnen komen. Dertien jaar geleden won hij met Ajax voor de eerste maal de Champions League. Van der Sar bleef weliswaar een goede doelman, bij Ajax, Juventus, Fulham, Manchester United en het Nederlands elftal, maar een penaltykiller was hij allerminst. Hij had zeker andere, veelgeprezen keeperskwaliteiten. Maar mogelijk voorzag hij strafschoppen niet zo goed. Hij durfde ook niet te bluffen, hij was te ongeduldig.

Misschien kwam drie jaar geleden de ommekeer. Toen plukte United-coach Alex Ferguson hem weg bij het kleine Fulham. Onder leiding van de harde Schot groeide Van der Sar weer uit tot een zekere doelman. United had zich sinds het afscheid van Peter Schmeichel, waarmee in 1999 de Champions League werd gewonnen, zes jaar moeten behelpen met rare keepers als Fabien Barthez. Op Old Trafford werd Van der Sar een stabiele factor. Nu kon Ferguson met zijn ploeg gedurfd aanvallen, met talenten als Ronaldo, Rooney, Tevez, Giggs, Scholes, Nani en anderen. De verdedigers voelden zich gesteund door een sterke doelman, een doelman die niet blundert.

De stoïcijnse man, die zelden lacht – hoogstens glimlacht als het meezit – schreeuwde het uit na de gestopte strafschop. Zoveel emoties had hij zelden getoond. Ja, op 1 september 2001 in Dublin, nadat Oranje met 1-0 van Ierland had verloren en zich daardoor niet plaatste voor het WK van 2002. Eindelijk was daar de emotie die keepers als de eenzaamste mensen van een elftal zo kenmerkt. Hij schopte bij het verlaten van het veld het tafeltje van de vierde official met een woeste trap omver. Dat was ook Edwin van der Sar.

Zelfvertrouwen daar gaat het om, zeker bij keepers. Gesterkt door zijn verbluffende werk in de finale in het Loezjniki-stadion van Moskou, meldt hij zich volgende week bij het Nederlands elftal. Over ruim twee weken begint het Europees kampioenschap. Van der Sar, die al 123 maal voor Oranje uitkwam, refereerde gisteren na afloop niet voor niets aan wat zijn voorganger Hans van Breukelen in 1988 was overkomen.

Van Breukelen won in mei van dat jaar met PSV de Europa Cup. Hij stopte in de finale de beslissende strafschop van de Benficaverdediger Veloso. Een maand later werd Van Breukelen met Oranje Europees kampioen. Weer keerde hij in de finale een strafschop, nu van de Sovjetspits Belanov. Bekend is nog hoe Van Breukelen Belanov liet weten dat hij wist welke hoek hij zou kiezen.

Van der Sar is geen bluffer à la Van Breukelen. Maar gisteravond liet hij toch ook zien hoe penalty’s gestopt kunnen worden. Hij toonde Anelka waar hij de bal verwachtte. Rustig kwam hij aanlopen, net als vóór het seizoen in het duel om het Community Shield, ook tegen Chelsea. Toen stopte hij drie strafschoppen op rij.

Van der Sar is een professional. Daarom zette Louis van Gaal hem in 1990 in het doel van Ajax als vervanger van Stanley Menzo. Na een weifelend begin groeide de keeper uit tot een onvervangbare factor. In 1995 won hij met Ajax de Champions League. In dat jaar maakte hij zijn debuut in Oranje.

Het werd in Moskou, waar 40.000 dolle Engelsen de finale bijwoonden, de wedstrijd van Van der Sar. Niet alleen door de gestopte strafschop, maar ook door de manier waarop hij in de eerste helft een kopbal van zijn eigen speler Rio Ferdinand met een reflex uit het doel sloeg. Het had eigenlijk de wedstrijd moeten worden van Ronaldo. Het wonderkind zou in zijn eentje Chelsea wel oprollen. En zo leek het ook te gaan gebeuren. Met flitsende schijnbewegingen zette Ronaldo de verdedigers van Chelsea vanaf het begin op het verkeerde been. En dat hij niet alleen met zijn voeten kan goochelen, bleek na 26 minuten. Met een technisch volmaakte kopbal zette hij zijn ploeg op 1-0.

De Ronaldo-show kon beginnen. Als de Slowaakse scheidsrechter Lubos Michel de regels streng had nageleefd had hij minimaal twee verdedigers van Chelsea uit het veld moeten sturen, wegens gruwelijke overtredingen op de ster van United. De show bleef mede daardoor uit. En toen vlak voor rust Frank Lampard per ongeluk de bal voor zijn voeten kreeg en Van der Sar het nakijken gaf (1-1), veranderde het wedstrijdbeeld. Chelsea werd sterker. Van der Sar moest aan het werk.

Het werd evenmin de show die de Russische eigenaar van Chelsea, Roman Abramovitsj zich had gewenst. Alles is voor hem te koop, maar kennelijk nog niet de Champions League. Even was er hoop voor hem toen Ronaldo zijn strafschop miste. John Terry, de oerverdediger van Chelsea, zou de klus wel klaren. Maar de Engelsman gleed uit op de natte, vers gelegde grasmat, en trof de paal.

Ronaldo hield op met huilen en legde zijn lot in handen van zijn doelman. Van der Sar liet hem en zijn ploeg niet in de steek. Zijn redding bleek van historische waarde. Voor de derde maal won Manchester United na 1968 en 1999 de meest begeerde clubtrofee van Europa.