Bot wil nu wel radicale uitbreiding van Unie

De Europese Unie moet verder uitgebreid worden met landen die strikt genomen niet meer in Europa liggen. „Kiezen tegen uitbreiding is kiezen tegen meer welvaart, invloed en respect voor ons Europese continent”.

Het was uitgerekend oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot die gisteren deze, bij nog maar zeer weinigen populaire, opvatting verkondigde. In de Mandeville Lezing van de Rotterdamse Erasmus-universiteit brak hij een lans voor het verder uitbreiden van de inmiddels 27 lidstaten grote Europese Unie. Daarbij gaat het niet om Turkije of de landen van de Balkan; de afspraken daarover zijn al gemaakt. Bot wil echter nog een stap verder gaan. „Als we echt menen dat de EU een gemeenschap van waarden en normen is en niet in de eerste plaats een geografisch min of meer duidelijk afgebakend continent, dan kan het alleen maar tot voordeel strekken als steeds meer landen volgens diezelfde normen en waarden handelen”, aldus Bot. Desgevraagd zegt de oud-minister dat hij hierbij denkt aan landen op de Kaukasus en staten die onderdeel vormen van de Euromed waarmee de EU nu al samenwerkingsverbanden heeft (onder andere Marokko, Algerije, Tunesië).

Dat Bot voor een radicale uitbreiding pleit is opmerkelijk, omdat hij zich als minister van Buitenlandse Zaken juist zeer terughoudend toonde. „De Europese Unie dient voorlopig geen toekomstperspectief aan te bieden aan buurlanden van de Europese Unie die dat thans niet hebben”, schreef hij in 2006 in een brief aan de Tweede Kamer. „Als minister had ik dit natuurlijk nooit kunnen zeggen”, zegt Bot nu. „Dan heb je je aan de lijn te houden dat alles goed is zoals het op dit moment is.” Maar voor het denken over de toekomst is het volgens Bot nuttig „de knuppel in het hoenderhok te gooien” over het verder laten groeien van de Unie.