Wees wijs met Ahmadinejad

Pingpongdiplomatie bracht in 1971 toenadering tussen de Verenigde Staten en de Volksrepubliek China tot stand. Na een tournee van Amerikaanse tafeltennissers ging president Nixon een jaar later bij Mao Zedong op de thee en herstelden de VS de betrekkingen met communistisch China. Is Nederland betrokken bij een vernuftig staaltje van zeehondendiplomatie om de betrekkingen met Iran te verbeteren?

Onlangs maakte Lenie ’t Hart, de zeehondenmoeder uit Pieterburen, bekend dat de Iraanse regering haar zeehondencrèche heeft verzocht te helpen de zeehonden in de Kaspische Zee te beschermen. Een kwallenplaag in de Kaspische Zee bedreigt de Iraanse zeehondenpopulatie. Door voedseltekorten loopt hun aantal dramatisch terug.

De betrokkenheid van de Groningse dierenvriendin – vorige maand bezocht ’t Hart het geplaagde gebied voor een eerste inspectie – komt op een cruciaal moment. De Europese Unie worstelt met het sanctiebeleid jegens Iran.

De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad tart de wereld met zijn nucleaire programma. Ondanks herhaalde oproepen van de Verenigde Naties gaat het land door met de bouw van een uraniumverrijkingsfabriek. Dat bracht de Veiligheidsraad ertoe zich in maart opnieuw uit te spreken voor economische sancties. Die sancties zijn betrekkelijk vrijblijvend en strekken zich niet uit tot de economisch belangrijke olie- en gassector.

Amerika is voorstander van een harde opstelling jegens Iran. Europa probeert – zonder zichtbaar resultaat – al jaren een beleid van pappen en nathouden. Europese bedrijven zijn ook actiever. Vorig jaar trok er nog een Nederlandse handelsmissie van twaalf bedrijven naar Iran. Het kabinet kon die niet tegenhouden, maar gaf er geen steun aan. Een Zwitsers energiebedrijf heeft zojuist een miljardencontract voor vloeibaar gas met Iran afgesloten. Het Brits-Nederlandse Shell en het Franse Total hebben belangstelling voor investeringen in Iraanse aardgasprojecten.

Vroeger namen mijnwerkers een kooitje met een ‘mijnkanarie’ mee ondergronds. Die diende als verklikker voor de aanwezigheid van mijngas. Zolang het vogeltje zong, was alles in orde; zodra het bezweek, was er dodelijk gas in de mijngang aanwezig.

Tegenwoordig gaat het niet om kolenmijnen, maar om kernenergie en vloeibaar aardgas. En niet om mijnkanaries, maar om zeehonden. Lenie ’t Hart kan een cruciale rol krijgen in de toekomst van de betrekkingen met het starre bewind in Iran. Een geniaal staaltje handelsdiplomatie, gebruikmakend van de aaibaarheidsfactor van zeehonden.

Roel Janssen