Waar blijft de Fatima van het voetbal?

Vanavond is de ontknoping van de nieuwe eredivisie vrouwenvoetbal. Coaches zien vooruitgang. Maar onderzoekster Laura Metiary vraagt zich af waar de boegbeelden blijven.

Vanavond moet duidelijk worden welke club de eerste landstitel verovert in de eredivisie vrouwenvoetbal. Net als hun mannelijke collega’s in de eredivisie zorgen de voetbalvrouwen voor een spannende ontknoping. Drie ploegen maken nog kans op de kampioensschaal: AZ, FC Utrecht en Willem II. Clémence Ross-Van Dorp, voorzitter van de eredivisie vrouwen, krijgt het moeilijk bij haar keuze voor een stadion om de trofee uit te reiken.

De zes eredivisieclubs zijn aan elkaar gewaagd; verschillende ploegen stonden de afgelopen maanden aan kop. Alleen hekkensluiter SC Heerenveen bungelt wat eenzaam onderaan. Dat de clubs elkaar zo goed in evenwicht houden is opmerkelijk omdat de KNVB voor aanvang van de competitie huiverig was voor ‘Engelse toestanden’: grote krachtsverschillen die tot uiting komen in monsterscores zoals de 11-2 zege van Arsenal Ladies op West Ham, begin dit jaar in de County Cup.

Zo niet in Nederland. Om schreefgroei te voorkomen spraken de clubs af geen speelsters bij elkaar weg te kapen. Het gelijkheidsbeginsel voerde zelfs zo ver dat twee speelsters van FC Twente voor de start van de competitie werden gesommeerd naar een club met minder internationals over te stappen. Over die controversiële maatregel hoor je een jaar later bijna niemand meer. Karin Stevens, een van de Twentenaren, is met 19 doelpunten topscorer bij Willem II. Sanne Pluim kreeg vorige maand alsnog toestemming om voor FC Twente uit te komen.

Coaches en managers vrouwenvoetbal blijken tevreden over de nieuwe eredivisie. Ze wijzen stuk voor stuk op de technische vooruitgang, de stijgende bezoekersaantallen en de enthousiaste reacties van bestuurders en coaches in het betaald voetbal (Louis van Gaal en Willem van Hanegem zijn fervente aanhangers van ‘hun’ vrouwenteams). En hoewel RTL voetbal: eredivisie vrouwen geen kijkcijferkanon werd – volgens de Stichting Kijkonderzoek keken er tussen augustus vorig jaar en half mei 2008 gemiddeld 34.000 mensen naar de weekenduitzendingen – zijn de geïnterviewden blij met de aandacht die het tv-programma genereert.

„Ik voel meer waardering en acceptatie”, zegt Marleen Molenaar, manager van het AZ-vrouwenteam. „Laatst liep ik in mijn woonplaats Laren toen een onbekende man riep dat ‘de ontknoping nabij is’. Dat soort dingen maakte ik een paar jaar geleden niet mee.” Coach Maria van Kortenhof ontmoet minder scepsis bij haar club FC Utrecht dan negen maanden geleden. „Eerst zagen ze alleen de lasten van een aparte vrouwentak, nu ook de lusten.” Trainer Edwin Petersen van Willem II merkt op dat de wedstrijden steeds vaker worden bezocht door notabelen van de club. „En dat maakt het gemakkelijker om bijvoorbeeld een trainingskamp te beleggen.”

Daar staat volgens de ondervraagden tegenover dat de (onbetaalde) speelsters steeds meer moeite hebben de vijf trainingen per week te combineren met hun werk of studie. Van Kortenhof: „Dit houden mijn meiden geen vijf jaar vol. Ik wil niet op de zaken vooruitlopen, maar ik hoop dat we snel meer sponsors weten te interesseren.” Voorlopig blijft het bij supermarkt Plus, meldt de woordvoerder van Stichting Eredivisie Vrouwen. „Maar er worden gesprekken met één of twee andere bedrijven gevoerd.”

Volgens vrouwenvoetbal-watchers moet de sport zich in Nederland ontwikkelen met vallen en opstaan. Niet zo zeer het tempo vormt daarbij een probleem, maar het feit dat vrouwenvoetbal vergeleken wordt met het mannenvoetbal. „Het mannenvoetbal is één groot commercieel circus geworden, waar zoveel geld in omgaat, dat het bijna met geen andere sport te vergelijken is”, zegt Laura Metiary, die aan de Erasmus Universiteit haar masterthesis schrijft over de beeldvorming van voetbalsters in de Nederlandse media.

Volgens Metiary is het logischer het vrouwenvoetbal met vrouwenhockey te vergelijken dan met mannenvoetbal. „Kent het vrouwenhockey meer leden? Nee. Heeft het vrouwenhockey een eigen televisieprogramma? Nee. Wat heeft het vrouwenhockey dan wel wat het vrouwenvoetbal nog niet heeft? Sterren.” Hockeymeisjes willen zich volgens Metiary spiegelen aan Fatima Moreira de Melo. De blonde international heeft een voorbeeldfunctie die in de wereld van het vrouwenvoetbal haar gelijke niet kent. „Meisjes die voetballen willen nog steeds Huntelaar zijn en niet topscorer van de eredivisie vrouwen.” En dat zegt genoeg volgens de onderzoekster.

Volg de ontwikkelingen in de eredivisie via www.eredivisievrouwenvoetbal.nl