Spaanse horror uit school van Del Toro

El orfanato. Regie: Juan Antonio Bayona. Met: Belén Rueda, Fernando Cayo, Roger Príncep, Geraldine Chaplin. In: 14 bioscopen.

El orfanato, het speelfilmdebuut van Juan Antonio Bayona, is een doortimmerde, plotrijke, stijlvaste horror met weinig bloed en veel emotie. Hij wordt nadrukkelijk hoog in de markt gezet door de naam van producent Guillermo del Toro in alle advertenties te noemen. Del Toro is, na Hell Boy en Pan’s Labyrint, kennelijk een merknaam geworden voor kwaliteitshorror. En El orfanato heeft zeker kwaliteit. Het is duidelijk dat Bayona hiermee dan wel zijn eerste speelfilm heeft afgeleverd, maar dat hij geen nieuweling is in de amateuristische zin van het woord. Hij heeft in Spanje naam gemaakt als regisseur van videoclips en heeft in die hoedanigheid waarschijnlijk meer ervaring met de camera opgedaan dan menig filmmaker.

In een schilderachtig landhuis aan de kust zijn Laura en Carlos van plan een weeshuis in te richten. Hun eigen zoontje Simón, met de rijke fantasie, is geadopteerd en in de loop van de film blijkt dat Laura in dit zelfde huis haar jeugd heeft doorgebracht. Alleen deze plotverwikkeling geeft al aan dat Sergio G. Sánchez in zijn scenario zeer strakke knopen heeft gelegd. Alles zit aan alles vast.

De plot begint te lopen als Simón verdwijnt op het welkomstfeestje van de nieuwe weeskinderen. Het heeft er alle schijn van dat hij is opgegaan in de fantasiewereld die hij voor zijn moeder heeft ontvouwd: een groepje onzichtbare kinderen dat zo graag met hem wil spelen.

Het grootste deel van de film bestaat uit de zoektocht die Laura (de voortreffelijk gecaste Belén Rueda) onderneemt naar Simón. Dit deel van de film bevat ook de beste griezelscènes – daarvoor is het voornamelijk een kwestie van suggestieve camerabewegingen, donkere ruimtes en een piepende draaimolen. Nu is er een prachtige scène met Geraldine Chaplin (64 jaar, maar ineens oud als perkament) als medium die in het huis gaat zoeken en daarbij met camera en microfoon wordt gevolgd. Er is ook een spectaculair auto-ongeluk en een kortstondige herrijzenis, die de rillingen even over je arm laten lopen. En de finale zoektocht, Laura die door het donkere huis waart, is ook erg sfeervol.

Het knappe van Sánchez en Bayona is dat zij het horrorelement ondergeschikt hebben gemaakt aan mededogen met de wanhopige moeder, zonder de griezelige sfeer te laten verwateren. Het is niet het niveau van Del Toro, maar de Mexicaanse meester hoeft zich niet te schamen voor zijn Spaanse leerlingen.