Schiphol wordt de Nederlandse reiziger te prijzig

Duitse en Belgische luchthavens verwachten een toestroom van Nederlandse reizigers door de invoering van de ecotaks per 1 juli. „Nederlanders zijn koele rekenaars.”

Een groep mannen in smart casual outfit beweegt zich luidruchtig door de vertrekhal. „Aan welke bar gaan we zitten, jongens?”, roept een van hen. ‘Holländer’, sist een oudere Duitser, duidelijk misnoegd, tegen de vrouw naast hem. De zomer en de invoering van de vliegtaks in Nederland moet nog beginnen, maar nu al merkt Düsseldorf Airport, de grootste van de Duitse luchthavens vlak over de grens, een toeloop van de Nederlanders.

Vooruitlopend op de ecoheffing per 1 juli (11,25 euro per passagier voor kortere vluchten en 45 euro voor de lange afstand) zoeken Nederlanders hun toevlucht tot Düsseldorf. In het ruime, hypermoderne luchthavengebouw wrijft directeur Christoph Blume zich in de handen. „Die Holländer zijn koele rekenaars”, zegt Blume. Voor Nederlanders uit de oostelijke en zuidelijke provincies was Düsseldorf door zijn nabijheid al populair; het aantal passagiers uit Nederland steeg van 400.000 in 2004 tot 800.000 in 2007. Blume verwacht dit jaar door de ecotaks een sterke stijging tot boven het miljoen. Ook de Duitse luchthavens Bremen, Weeze, Dortmund, Münster-Osnabrück en Keulen-Bonn gaan uit van een toestroom uit het buurland en dit geldt eveneens voor de Belgische vliegvelden Brussel (Zaventem), Luik en Charleroi (Brussel Zuid).

Het Duitse Lufthansa constateert een stijging van 23 procent dit jaar van Nederlandse boekingen vanaf Düsseldorf. Dit zal ten koste gaan van de passagiersaantallen van Lufthansa die vanaf Schiphol vliegen, denkt Axel Hilgers, directeur Benelux en Frankrijk van de maatschappij. Lufthansa kan voor de lange afstandsvluchten alleen maar profiteren van de negatieve impact van de ecotaks als de Nederlandse passagiers een Duitse luchthaven als eerste vertrekpunt nemen. Wie op een Nederlandse luchthaven opstapt en in de buurlanden overstapt voor een doorverbinding naar een intercontinentale bestemming betaalt het volle tarief van 45 euro.

De plannen voor de ecotaks leidde sinds de bekendmaking vorig jaar tot veel weerstand van de luchtvaartsector en de toerismebranche. Nederland is het enige land dat een dergelijke heffing invoert. Behalve de hoogte van de toeslagen richtten de protesten zich ook tegen de bestemming van de verwachte jaarlijkse opbrengst van 350 miljoen euro. De heffing is bedoeld als een milieumaatregel, maar het geld zal niet worden besteed aan het milieu. Ondanks het verzet van de reiswereld zette staatssecretaris De Jager (financiën) de heffing door, gesteund door een Kamermeerderheid. In maart verloren luchtvaartmaatschappijen een geding over de ecotaks dat zij hadden aangespannen tegen de staat.

Aanvankelijk vielen landen als Turkije en Spanje onder beide tarieven, omdat de heffing van 45 euro zou gelden vanaf een afstand van 2.500 kilometer. Istanbul zou dan 11,25 euro kosten, de iets verder gelegen Turkse badplaatsen 45 euro. Ook de Canarische Eilanden, die bij Spanje horen, zaten eerst in het hoge tarief. Inmiddels heeft De Jager hierop een correctie aangebracht: voor heel Turkije, Marokko en bestemmingen binnen de EU die verder dan 2.500 kilometer zijn, geldt het tarief van 11,25 euro.

De Turks-Nederlandse touroperator Corendon vierde die aanpassing als een overwinning. „Wij konden die verschillende tarieven aan onze passagiers niet uitleggen”, zegt directeur Atilay Uslu. „De Nederlandse klant is heel prijsgevoelig, voor 10 euro rijden ze om.” Corendon zag het aantal boekingen van Nederlanders vanaf Duitse en Belgische luchthavens de afgelopen maanden „explosief” groeien. „Nu het hoge tarief voor ons is verdwenen, kunnen we nog niet direct aangeven wat het effect van de ecotaks op lange termijn is”, zegt Uslu. „Maar naast de vliegtaks die betaald moet worden zijn ook de parkeerkosten in het buitenland lager. De reiziger heeft Weeze, Luik en Brussel echt ontdekt.”

Is vliegen uit Duitsland of België ook echt goedkoper? Niet altijd, blijkt uit een prijsvergelijking (zie inzet). Vooral na de zomerperiode zijn veel vluchten over de grens voordeliger, maar lang niet alle. Zo maakt het bij Corendon weinig uit voor de prijs, ook na 1 juli niet, welke luchthaven als vertrekpunt wordt genomen in een van de drie landen.

KLM heeft inmiddels een truc bedacht om de ecotaks te omzeilen voor langeafstandsvluchten. De heffing geldt niet voor overstappende passagiers en dus ook niet voor Nederlanders die vanaf een Duitse of Belgische luchthaven eerst naar Schiphol vliegen. Nederlanders moesten tot voor kort een Nederlandse luchthaven als vertrekpunt kiezen bij KLM, maar de maatschappij biedt nu de mogelijkheid op te stappen in Dortmund, Bremen of Brussel. Passagiers worden dan met een korte vlucht naar Nederland gebracht en stappen daar over. Dat levert een groot prijsvoordeel op. Bij voorbeeld: van Amsterdam naar New York kost vanaf Schiphol in oktober 650 euro (inclusief alle toeslagen). Vanaf Düsseldorf is dat 450 inclusief. En wie opstapt in Bremen voor een vlucht naar Johannesburg met KLM betaalt in september 730 euro; vanaf Schiphol ligt dat tarief 350 euro hoger.

KLM legt in een reactie geen verband met de ecotaks. „Een service aan Nederlanders in de grensstreek”, noemt een woordvoerder het. Het prijsverschil is een „bijkomend voordeel”.