Napolitanen snakken naar schone straten

De nieuwe Italiaanse regering wacht vandaag haar publieke vuurdoop in Napels. Wat wordt haar reactie op de vuilniscrisis

en de discriminatie van vreemdelingen?

„Berlusconi santo subito!” [Berlusconi onmiddellijk heilig], staat op posters die overal in Napels de muren sieren. Als de Italiaanse premier de criminaliteit en de vuilniscrisis effectief weet te bestrijden, moet dat zijn beloning zijn, zo luidt de boodschap van de cynische lokale consumentenorganisaties.

Berlusconi houdt, zoals beloofd, vandaag zijn eerste ministerraad in Napels. Boven aan de agenda staat de vuilniscrisis. Door wanbeleid, infiltratie van de lokale maffia, de camorra, en protesten tegen stortplaatsen is de vuilnisverwerking de afgelopen jaren volledig vastgelopen.

De afgelopen week is de stad opnieuw overspoeld door bergen rottend afval. De magistratuur liet enkele ondeugdelijke opslagplekken tijdelijk sluiten. De afvaltreinen naar Duitsland reden niet meer, volgens sommigen door infiltratie van de camorra. Hierdoor bleef de vuilnis weer liggen.

Berlusconi hoopt Napels met concrete maatregelen uit de crisis te helpen: „Ik ben hier niet voor een applaus en een bad in de menigte, maar om problemen op te lossen”. Of zijn komst meer dan een mediastunt zal zijn, moet de komende periode blijken.

Behalve over vuilnis praat de regering vandaag over veiligheid en de strijd tegen de illegale immigratie. Eveneens een zeer actueel thema in Napels, waar vorige week 500 Roma-zigeuners met molotovcocktails zijn verjaagd uit hun barakkenkamp. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat die actie is georganiseerd door de camorra.

De Europese Unie volgt de verwikkelingen op de voet. Het dagelijks bestuur, de Europese Commissie, heeft Italië opnieuw aangeklaagd wegens de vuilniscrisis. En in het Europees Parlement werd gisteren schande gesproken over de manier waarop Italië 40.000 Roma onder mensonterende toestanden in barakkenkampen laat leven. Brussel vreest dat de Italiaanse regering onder druk van de anti-immigratiepartij Lega Nord vergaande maatregelen tegen buitenlanders gaat nemen.

Met man en macht is er de afgelopen dagen geveegd in het centrum van Napels. In de omgeving van de gebouwen waar Berlusconi met zijn ministerraad vergadert, is het weer schoon. Maar elders in het centrum ligt nog 3.000 ton afval. De periferie ligt bezaaid met 50.000 ton (5.000 vuilniswagens) stinkend, rottend huisvuil dat de rioolputten verstopt, waardoor de gisteren overvloedig gevallen regen op veel plekken niet weg kon. Dankzij de regen is er de afgelopen nacht minder vuilnis in brand gestoken dan de afgelopen dagen, toen de brandweer meer dan 250 brandjes heeft moeten blussen.

De wanhoop bleek afgelopen weekeinde zó groot, dat sommigen zelfs stenen gooiden naar brandweerlieden. „Napels zucht al lang onder de vuilnisproblemen. Maar nu is het geduld van de burgers echt aan het opraken”, aldus prefect Allessandro Pansa.

„Overal ligt vuilnis”, zegt Grazia Esposito uit de voorstad Afragolla die net haar twee kinderen uit school heeft gehaald. „De situatie is onhoudbaar.” „Ik heb vorige keer Prodi gestemd, maar nu Berlusconi”, zegt haar man Giuseppe di Mauro: „Ik hoop dat hij onze problemen kan oplossen.” Scholieren die zich een weg langs de vuilnis banen, antwoorden met een afgemeten „no” op de vraag of Berlusconi het antwoord heeft.

Volgens de milieuactivist Antonio Graziano staat de ellende van Napels model voor de teloorgang van het „consumistisch kapitalisme’’. „Iedereen consumeert, niemand vraagt zich af hoe de rommel te verwerken. Napels is de thermometer van de wereld. Als het slechter gaat in Napels, gaat het overal slechter.”

Op televisie beklemtoonde Walter Vetroni, de man die de verkiezingen verloor, dat Napels alleen kan worden gered als de staat erin slaagt de camorra te bestrijden die diep is geïnfiltreerd in het openbaar bestuur.

Hoe groot de problemen zijn, bleek gistermiddag weer eens. In de voorstad Giuliano werden 23 politieagenten, drie gemeenteambtenaren en elf maffiose ondernemers gearresteerd, die er tezamen garant voor zouden staan dat er naar believen illegaal kon worden gebouwd. De agenten eisten tussen duizend en vijfduizend euro zwijggeld. In één geval eiste een agent seks van een vrouw die de wet had overtreden.

Door alle problemen en door de verwachtingen die hij tijdens de verkiezingscampagne heeft gewekt, weet Berlusconi alle aandacht op zich gevestigd. „Ik zal u niet teleurstellen”, heeft hij de Napolitanen beloofd.

De premier wacht een luidruchtig onthaal in de stad die lijdt. Er zijn maar liefst negen demonstraties en protestorganisaties georganiseerd. Milieuactivisten demonstreren voor gescheiden inzameling en verwerking van afval, en tegen de te openen verbrandingsinstallatie die volgens hen nu al verouderd is. Bewoners van de wijk Chiaiano protesteren tegen de komst van een megastortplaats. Werklozen van allerlei pluimage en ex-gedetineerden schreeuwen om een vaste baan. Migrantenorganisaties en Roma-vertegenwoordigers eisen een menswaardige behandeling nu media, politici en steeds meer Italianen de Roma tot nationale zondebok uitroepen.

Alle demonstranten zullen proberen om zo dicht mogelijk bij het paleis van de prefect te komen om Berlusconi, die daar vergadert, hun boodschap toe te schreeuwen. „Het is altijd al een chaos in Napels”, zegt een vertegenwoordiger van de homobeweging, „maar vandaag zal niemand er meer iets van snappen wie, waarom, waarvoor of waartegen demonstreert”.

Duizend agenten, onder wie velen in burger, moeten het geheel in goede banen leiden. Kardinaal Crescenzo Sepe, aartsbisschop van de stad, heeft opgeroepen tot verantwoordelijk gedrag. „Het wordt tijd dat iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid neemt.” De weergoden lijken Berlusconi gunstig gezind. Zware buien dringen het volk de hele dag al terug in de portieken, waardoor het vanochtend in ieder geval rustig bleef.