In Georgië wordt democratie getest

Georgië kiest vandaag een nieuw parlement.

De uitslag zal de banden tussen Georgië en het Westen bepalen. Maar de verkiezing lijkt bij voorbaat omstreden.

De parlementsverkiezingen die vandaag in Georgië worden gehouden, zijn een test voor de vooruitgang van de democratie in het landje. In samenhang daarmee zullen ze de toekomstige banden tussen Georgië en het Westen bepalen. Nu Georgië in april op de NAVO-top te horen heeft gekregen dat het op langere termijn tot het Atlantisch bondgenootschap zal worden toegelaten, is het belangrijk dat Georgië’s democratische imago onberispelijk is.

„Als de verkiezingen vrij en rechtvaardig zijn, denken wij dat Georgië zal kunnen rekenen op de steun van alle Atlantische partners”, zei de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Matthew Birza enkele dagen geleden.

Westerse steun voor Georgië lijkt essentiëler dan ooit, nu het sluipende conflict met Rusland over de door Moskou gesteunde separatistische Georgische regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië met de dag oploopt. De Georgische president Michail Saakasjvili spreekt inmiddels van een kans op oorlog met zijn grote noorderbuur.

Afgelopen weekeinde liet de Georgische regering aan de BBC beeldmateriaal zien, geschoten door een onbemand spionagevliegtuig boven Abchazisch grondgebied. Daaruit kon worden opgemaakt dat Moskou bezig is zwaar militair materieel naar het gebied over te brengen. Moskou zegt hoogstens het aantal vredestroepen daar te willen vergroten.

De spindoctors van president Saakasjvili zijn dezer dagen druk bezig om diens imago van Vader des Vaderlands te versterken. Alleen met hem en zijn partij Verenigde Nationale Beweging (VNB) aan de macht zou Georgië veilig zijn. Dat de VNB vandaag een meerderheid van de 150 zetels zal veroveren in eerlijke verkiezingen staat volgens hen buiten kijf.

Maar vertegenwoordigers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) hebben al melding gemaakt van talloze beschuldigingen van kiezersintimidatie, misbruik van overheidsgelden ten bate van de campagne van de regeringspartij en schending van de kieswet door dezelfde VNB.

Volgens de Georgische oud-minister van Buitenlandse Zaken Salome Zoerabitsjivili, kandidaat voor het blok Verenigde Oppositie-Nationale Raad-Rechten, een coalitie van negen oppositiepartijen, is Saakasjvili niet van plan de verkiezingen op democratische manier te laten verlopen. Op grond van die vermeende verkiezingsfraude hebben de oppositiepartijen het aftreden geëist van voorzitter Levan Tarchnisjvili van de Centrale Kiescommissie, omdat ze hem ervan verdenken de uitslag te zullen vervalsen ten gunste van de regeringspartij. Dat vermoeden wordt versterkt door opiniepeilingen waaruit blijkt dat de VNB slechts op 32 procent van de zetels kan rekenen.

Sinds in september vorig jaar oud-minister van Defensie Irakli Okroeasjvili president Saakasjvili ervan beschuldigde aan vriendjespolitiek te doen en politieke tegenstanders te laten vermoorden, verkeert de Georgische politiek in chaos. Nog geen maand later gaven de oppositiepartijen verenigd in de Verenigde Oppositie een manifest uit waarin ze Okroeasjvili’s beschuldigingen herhaalden. Ze eisten eerlijke verkiezingen in het voorjaar van 2008, waarmee een nieuwe leiding gekozen zou worden die de sociale, economische en politieke crisis van Georgië te lijf zou gaan.

Om hun eisen kracht bij te zetten gingen in november 40.000 leden van de oppositie de straat op om vreedzaam tegen de regering-Saakasjvili te protesteren. Het protest werd na vijf dagen uiteengeslagen door de oproerpolitie. Ook werd de onafhankelijke televisiezender Imedi, die felle kritiek leverde op de regering, gesloten. Saakasjvili kondigde de noodtoestand af en wees Rusland aan als aanstichter van de onrust. Wel schreef de president vervroegde verkiezingen uit voor januari 2008, die hij met een fel betwiste meerderheid won.

Buitenlandse waarnemers maakten echter melding van kiezersintimidatie en stemfraude. Desondanks keurde de internationale gemeenschap de uitslag goed. De onregelmatigheden hadden volgens westerse waarnemers het aantal stemmen voor Saakasjvili niet noemenswaardig beïnvloed. Omdat hij officieel 53,47 procent van de stemmen had veroverd, was een tweede ronde onnodig.

Oppositieleider Levan Gatsjetsjiladze, de leider van Verenigde Oppositie, betwistte de uitslag en riep op tot een tweede ronde. Maar na een gesprek met de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Birza zag hij van die eis af. De oppositie besloot de parlementsverkiezingen vandaag als tweede ronde te zien.

De afgelopen drie maanden heeft de regering zonder overleg met de oppositie tal van grondwetswijzigingen door het parlement gejaagd, die de positie van Saakasjvili’s VNB versterken. De spanningen zijn er alleen maar door toegenomen. Nu dreigt de oppositie met nieuwe demonstraties als de uitslag van vandaag opnieuw door vervalsingen is gekleurd.

Door het tegenwerken van de oppositie lijken de verkiezingen van vandaag bij voorbaat omstreden te zijn. Als Saakasjvili de steun van het Westen wil krijgen zal hij er alles aan moeten doen om die negatieve beeldvorming weg te nemen. Zo niet, dan ligt nieuw straatprotest op de loer.