Dit kuikentje krijgt een nieuw leven in Afghanistan

Hulporganisatie USAID wil het verbouwen van maïs stimuleren in Afghanistan.

Met maïs kun je kippen voeren. Met kippen kun je mensen voeren.

Vijfduizend kuikens die afgelopen maandag in Lunteren uit hun ei zijn gekropen, zijn kort daarna op transport gegaan naar Afghanistan. Via Amsterdam, Dubai en Kabul zijn ze binnen veertig uur naar Lashkar Gah in de zuidelijk gelegen Afghaanse provincie Helmand gebracht. Als „ouderdieren” zullen zij daar kuikens voortbrengen die door lokale boeren kunnen worden gehouden als leg- of vleeskip.

De kuikens worden vergezeld door de Puttense ondernemer Ton Bokkers (56). Hij organiseerde het transport op verzoek van USAID, een hulporganisatie van de Amerikaanse overheid. USAID probeert Helmand te ontwikkelen. USAID wil er een pluimvee-industrie opzetten, vertelt Bokkers. Als alternatief voor de papaverteelt. De komst van 5.000 kuikens is het begin. „Ik ga mee om te kijken wat er verder nodig is. Daar zorg ik dan ook voor. Er komen nog een voerfabriek en een broederij. Ik help bij het opzetten van deze bedrijven.”

Zes weken lang is Bokkers bezig geweest met de voorbereiding van de reis. Daarbij kwamen tal van praktische problemen om de hoek kijken, vertelt hij. De Spaanse chartermaatschappij die aanvankelijk het transport van de kuikens naar Kabul voor haar rekening zou nemen, annuleerde enkele weken geleden plotseling de vlucht. Naar de reden kan Bokkers alleen maar gissen.

Mogelijk heeft de aanslag van de Talibaan op president Hamid Karzai, eind april, een rol gespeeld. Uiteindelijk wist hij een vlucht via Dubai naar Kabul te regelen. Vanaf Kabul zijn de kuikens in een klein vliegtuig („twee piloten, de kuikens en ik”) naar een vliegveld in de buurt van Lashkar Gah gevlogen. De hele reis duurde 36 uur.

Tot het laatste moment was het spannend of de kuikens op de dag dat ze zouden worden uitgebroed, op reis zouden kunnen naar Afghanistan. „Ik wist zondag pas dat we zouden gaan”, zegt Bokkers. Kuikens moeten meteen na hun geboorte worden vervoerd. Dan kunnen ze twee dagen zonder voedsel, vertelt de ondernemer.

Zielig is zo’n transport niet, zegt Bokkers. „Nee hoor, dat gaat allemaal heel netjes. De kuikens worden in dozen verpakt. Waar nodig wordt tijdens het transport gezorgd voor airconditioning.”

De boeren die USAID probeert te helpen bij het opbouwen van een beter bestaan, zijn door economische nood gedwongen overgestapt van het verbouwen van maïs en tarwe naar papavers, zegt Bokkers.

„Voor maïs en tarwe waren geen afnemers meer, maar voor papaver wel. USAID probeert er nu voor te zorgen dat het verbouwen van maïs en tarwe weer zin heeft voor de boeren. Je kunt er de kippen mee voeren. De lokale bevolking wordt ook opgeleid voor het werk in slachterijen en broederijen. Op dit moment volgen enkele Afghanen een opleiding in een praktijkschool in Barneveld.”

De ‘ouderdieren’ van Bokkers worden ondergebracht in stallen van USAID. Van daaruit zet de hulporganisatie kuikens uit bij lokale boeren.

Bokkers is „via via” gevraagd voor dit karwei. Hij heeft veel ervaring in de pluimveehouderij. Hij werkte onder meer op grote pluimveebedrijven in Libië en Liberia. Acht jaar geleden verkocht hij zijn (Nederlandse) exportbedrijf in kippen en koeien. „Ik moet nu toch wat doen. Anders zit ik thuis maar een beetje te koekeloeren”, zegt hij.

„Je moet je expertise gebruiken. Voor het geld moet je dit werk niet doen. Veel te veel trammelant. Als je ziet hoeveel tijd erin zit, zeker de afgelopen weken, dan heb je het over een uurloon van minder dan 5 euro. Maar ik vind het leuk”, zegt de ondernemer.

„Toen ik het zelf in een moeilijke periode zat – in 1980 kwam ik berooid terug uit Liberia – stonden er mensen voor mij klaar. Nu wil ik iets voor een ander doen, ook al is het een druppel op een gloeiende plaat. Het is een begin.” Bokkers is met vergelijkbare initiatieven bezig in Congo, Tanzania en Nepal.

Bokkers is niet bang dat hem in Afghanistan iets zal overkomen. „Ach, met dat gevaar zal het wel meevallen. Je moet je ogen openhouden en goed weten wat je doet. En wat is gevaarlijk? Mijn vader is overleden toen hij bij het oversteken van de weg werd aangereden.”Ook de Talibaan vreest hij niet. „Ik bemoei me niet met politiek. Daar zeg ik nooit wat over. Klaar. De Talibaan? Ik ken ze niet. Ik ben daar om bedrijven op te zetten.”