Reddingshond op oefening

De Duitse herder Fokus is de enige Nederlandse reddingshond die aan de hoge eisen van de Internationale Reddingshonden Organisatie voldoet. Wellicht gaat hij deze week nog naar China.

De Duitse herder Fokus met zijn baasje en inzetleider Lucas Lauxen.

Reddingswerker Lucas Lauxen is levend maar niet ongedeerd teruggekeerd uit Dubai en Oman. De reddingshondentrainer annex inzetleider is tijdens een nachtelijke actie in de woestijn van een berg gevallen. Zijn reddingshond Fokus mankeert niets. Als zijn baasje naar de keuken hinkt om thee te zetten, steekt de wolfsgrauwe (donkerbruine) Duitse herder zijn grote oren nieuwsgierig de lucht in. De in Tsjechië geboren Fokus ze Zebráku werd een week getest in de snikhitte van de Arabische Emiraten. „Rampen gebeuren vaak onder extreme weersomstandigheden”, vertelt Lauxen, „en de Internationale Reddingshonden Organisatie wil dat de reddingshonden ook dan goed werk leveren.” Fokus is de enige Nederlandse reddingshond die aan de hoge eisen van IRO voldoet en opgeroepen kan worden voor reddingsacties over de hele wereld. Lauxen traint dan ook wekelijks met zijn hond en de leden van zijn Reddingshondengroep Noord-Oost-Nederland. Lauxen is ’s lands enige internationaal inzetbare reddingshondenbaas. De IRO heeft hem al gebeld dat hij paraat moet staan om, zodra China buitenlandse hulp wil, naar het aardbevingsgebied te kunnen reizen.

Lauxen ergert zich mateloos aan ramptoeristen die vermomd als reddingswerker op eigen houtje rampen opzoeken. „Ze bedelen tienduizend euro van wat bedrijven los, zetten een helm op en binden hun viervoeter een rood kruis om. Dat lijkt heel wat, maar ze presteren niets.”

Zelfs het reddingshondenteam dat de Nederlandse overheid met miljoenen euro’s op de been houdt, streeft naar eigen zeggen naar één training per maand. „Streeft!” schampert Lauxen, die naast zijn wekelijkse training ook regelmatig op oefening gaat in Duitsland en Tsjechië. Dan zoeken de honden verstopte vrijwilligers, of ziekenhuisafval als chirurgische resten en nageboorten. Nu hebben ze dat in Dubai gedaan, samen met enkele Midden- en Oost-Europese reddingshonden en de politie van Dubai. Het was 36 graden in de schaduw en 48 in de zon. Dierenartsen van de Ludwig Maximilians Universiteit van München volgden de conditie van de honden. De dieren kregen een activiteitenmeter en een hartslagmeter om en een thermologger in. Zo’n logger meet elke vijf minuten de temperatuur en bewaart die gegevens. „Dat was een capsule die gewoon tussen de hondenbrokken werd verstopt”, vertelt Lauxen. „Elke keer als Fokus poepte, moest ik met een stokje de drol uit elkaar peuren om te kijken of die logger erin zat.” Als dat na een etmaal gebeurde, verried de logger dat Fokus’ lichaamstemperatuur van de normale 38,05 tijdens zoekacties van een kwartier opliep tot 40,10 graden. Na afloop duurde het een half uur voor zijn temperatuur weer normaal was. Dat wijst op een goede conditie. „Fokus reageerde beter op de warmte dan de Dubaise politiehonden die de woestijn gewend zijn”, zegt Lauxen. „Die artsen dachten dat dat komt doordat de Dubaise honden altijd in een gekoelde kennel of politieauto zitten en dus allesbehalve aan de woestijn aangepast zijn.” Fokus heeft twee kaalgeschoren poten, waar iedere ochtend en avond bloed werd geprikt om te testen op antistoffen. De honden moesten regelmatig even op een wattenstaafje kauwen om speeksel te verzamelen. Daarin werd de concentratie van het stresshormoon cortisol gemeten.

Bij de IRO zijn 44 reddingshonden met hun baasjes aangesloten, uit 36 landen. Het internationale hondenteam kwam de laatste jaren in actie na aardbevingen in Pakistan, Algerije, Iran en India. De honden moeten certificaten halen, waarvoor een jarenlange training vereist is. De door IRO gecertificeerde honden zijn zo gedisciplineerd dat ze als enige huisdieren in de passagiersruimte van een vliegtuig mogen. Zonder muilkorf nog wel. „Fokus kreeg zijn eigen stoel”, lacht Lauxen.

Fokus klimt zonder moeite een ladder op of een boom in en had minder moeite met bergbeklimmen in de woestijn dan zijn baas. „We gingen ’s nachts op oefening met de politie”, vertelt de inzetleider, „en ze hadden met schijnwerpers een steile heuvel verlicht. Absurd natuurlijk, want in het echt krijg je die schijnwerpers er niet bij. Maar goed, ik zag Fokus hoog op de rotswand blijven staan, wat betekende dat hij het nepslachtoffer had gevonden. Ik klom naar boven, volgde de bergkam tot boven de hond en wilde naar beneden klimmen. Ineens buitelde ik hals over kop omlaag. Een smak van zeker twaalf meter. Niets gebroken maar ik was flink gebutst en mijn heup lag open. Ik voelde er trouwens niets van, later pas. Ik werd naar een kliniek gebracht en provisorisch gehecht door een gesluierde verpleegster.”