Ongemerkt 35.000 euro studieschuld

Minister Plasterk wil dat studenten makkelijker geld lenen. Daarom wil hij de aflossingstermijn verlengen. Niet doen, zegt de studentenvakbond.

De meeste studenten lenen. Zoals Ralph van den Hoek (29), die twaalf jaar geleden hij aan zijn rechtenstudie begon. Hij kreeg een basisbeurs, een aanvullende beurs en leende daarbovenop ook nog zo nu en dan bij de Informatie Beheer Groep, de organisatie die studieleningen verstrekt – tegen een lagere rente dan banken. „Het ging heel makkelijk, dat extra lenen. Je hoefde alleen maar even te bellen.”

Ralph van den Hoek is nu advocaat. Zijn studieschuld is 35.000 euro. Maandelijkse aflossing: 250 euro. „Een flinke hap uit mijn inkomen en dat doet best pijn.”

Lenen kan ook zoals Richard Baptist deed. Ook hij begon twaalf jaar geleden aan een studie, de hbo-opleiding grafi-mediatechnologie, maar stopte na drie jaar – met een schuld van 7.500 euro. Daarmee behoort Richard Baptist tot de 18.000 oud-studenten die nu als eersten de in 1996 ingevoerde prestatiebeurs moeten terugbetalen. In dat jaar werd de regel ingevoerd dat wie zijn studie niet binnen tien jaar afmaakt, niet alleen de aanvullende beurs maar ook de basisbeurs moet terugbetalen. 20 procent van de ‘generatie-1996’ heeft zijn studie niet afgemaakt. Gezamenlijke studieschuld: 80 miljoen euro.

Lenen is geen probleem. De basisbeurs, de aanvullende beurs, extra lenen zijn mogelijkheden en, sinds vorig jaar, ook nog het collegegeldkrediet.

Minister Plasterk van Onderwijs beslist nog voor de zomer om de aflossingstermijn voor een lening bij de IBG te verlengen van 15 naar 25 jaar.

De meningen over die verlengde aflossing zijn verdeeld. Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) is vóór de uitbreiding van de aflostermijn. „Het maakt lenen makkelijker”, zegt ISO-voorzitter Bastiaan Verweij. „Veel mensen lenen liever dan dat ze werken, omdat ze anders misschien langer doen over hun studie.” De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) is tegen. „Straks zit je op je vijftigste nog je studiegeld terug te betalen”, zegt LSVb-voorzitter Lisa Westerveld.

Het komt vaak voor dat studenten zich niet realiseren om wat voor bedragen het gaat, merkt de LSVb. Per mail of telefoon komen bij de bond twee tot vier klachten per week binnen over leningen. „Studenten klagen dat je met één druk op de knop duizenden euro’s kunt lenen”, zegt Westerveld.

Verweij van het ISO is het daarmee eens: „Niet alle studenten denken goed na voordat ze een lening afsluiten. Meer rekenvoorbeelden op de site van de Informatie Beheer Groep, dát zou handig zijn.”

Ook Renske Leijten, Tweede Kamerlid voor de SP, krijgt geregeld klachten over het leengemak bij de IBG. „Studenten die vier jaar een basisbeurs en een lening hebben gehad, krijgen vervolgens automatisch een lening van 800 euro op hun rekening gestort. Als ze die lening niet willen, moeten ze een formulier invullen. Dat is de omgekeerde wereld.”

Ook de SP is tegen een langere aflostermijn. Leijten: „Daardoor worden mensen tien jaar langer opgezadeld met een schuld. ”

Veel lenen, lang aflossen. Was het vroeger beter? Nou nee, zegt geschiedenisleraar Paul Hendriks (42). Hij begon in 1990 met de studie geschiedenis in Leiden. In plaats van extra te lenen, werkte hij. Maar ja, „van de IBG mag je maar een bepaald bedrag per jaar bijverdienen – en daar kwam ik ruim boven”. Alles wat hij te veel verdiende, werd het volgende jaar ingehouden op zijn studiebeurs. Er bleef zo weinig over, dat hij om te kunnen leven weer moest werken en lenen. Op een gegeven moment moest Paul Hendriks een lening bij een commerciële bank afsluiten, „om mijn leningen aan de Informatie Beheer Groep terug te kunnen betalen”. Zijn studieschuld is nu nog 5.000 euro.

M.m.v. Melissa Song Loong en Linda van Stek