Genvondst geeft huidkankertest

Het IJslandse genetica-bedrijf deCODE biedt binnenkort een gentest voor huidkanker aan. Mensen die de test doen, krijgen te horen of ze een verhoogde kans hebben op de kwaadaardige huidkanker melanoom of op het goedaardiger basale celcarcinoom. Dat laatste is een huidkanker die bijna nooit uitzaait en weinig sterfgevallen veroorzaakt.

DeCODE biedt al veel andere tests aan, via de website www.decodeme.com. Kari Stefansson, de hoogste baas van deCODE, kondigde de uitbreiding van de testbatterij afgelopen zondag aan, na de online-publicatie van twee onderzoeken naar huidkankergenen van deCODE-medewerkers door het gezaghebbende Britse tijdschrift Nature Genetics. Het tijdschrift publiceerde tegelijkertijd een derde artikel over huidkankergenen, van Australische, Amerikaanse en Europese onderzoekers.

DeCODE is een IJslands biofarmaceutisch bedrijf dat de stambomen en het erfelijk materiaal van vrijwel alle IJslanders als ‘werkmateriaal’ heeft om genen voor belangrijke ziekten te vinden. Het ontwikkelt vervolgens medicijnen en genetische tests.

In de artikelen in Nature Genetics laten de onderzoekers zien hoe een aantal veel voorkomende variaties van steeds één base in drie genen de kans op huidkanker vergroot. Zulke varianten heten single nuclear polymorphisms (SNP’s). De nu gevonden SNP’s zijn ook vaak de oorzaak van veranderingen van oog-, haar- en huidskleur.

Het is bekend dat mensen met een lichte huid, met rood of blond haar, met blauwe of groene ogen en met een huid die snel in de zon verbrandt of snel rimpels krijgt, een hogere kans hebben op huidkanker. Huidkankers ontstaan vaker bij mensen die veel aan uv-licht bloot staan, meestal door zonnebaden.

De elf SNP’s in drie verschillende genen die de IJslandse onderzoekers nu beschrijven, verhogen de kans op huidkanker allemaal een beetje: meestal met zo’n 10 tot 80 procent. Ze zijn een aanvulling op andere SNP’s in een ander gen (MS1P) die ook geringe kansverhogingen geven. Het betekent dat een goede gentest gecompliceerd zal zijn, met veel SNP’s rekening moet houden, maar dat de uitslag allerminst een vrijbrief voor royaal onbeschermd zonnen is, voor mensen met een kleine kans op huidkanker.