‘Er is nu nog geen cent gekort ’

Een omstreden kunstadvies heeft de zorgen in Rotterdam aangewakkerd. Wethouder Orhan Kaya (Cultuur) relativeert de onrust. „Wij gaan niets afbreken.”

Een van de bedreigde culturele instellingen in Rotterdam staat sinds donderdag in de etalage. Houdt het gemeentebestuur vast aan de voorgestelde jaarsubsidie van ‘slechts’ 250.000 euro, dan rest muziekcentrum WORM niets anders dan het lot in handen te leggen van een commerciële marktpartij. Directeur Mike van Gaasbeek heeft zijn experimentele centrum voor beeld en geluid uit voorzorg te koop aangeboden op marktplaats.nl.

Het is slechts een van de vele voorbeelden van de onrust die is ontstaan na het omstreden advies dat de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur ruim drie weken geleden uitbracht. Omdat de kunstsector in de tweede stad van Nederland op jaarbasis structureel 8 miljoen euro tekort komt, moeten volgens het adviesorgaan „pijnlijke keuzes” worden gemaakt. Instellingen en festivals die onder de streep staan – de beruchte ‘zaaglijn’ – moeten vrezen voor hun voortbestaan.

Wethouder Orhan Kaya (Participatie en Cultuur, GroenLinks) zegt niet verbaasd te zijn over alle ophef. „Kunst raakt mensen, zoveel is wel duidelijk.” Volgende week, tijdens de tweedaagse retraite van het stadsbestuur, hoopt de voormalige bedrijfsarts extra geld vrij te maken voor de kunst en cultuur in zijn stad. „Wij gaan niet afbreken wat in al die jaren met veel zorg is opgebouwd.”

Wat wordt uw inzet tijdens de onderhandelingen?

Kaya: „Kunst is een horizontale pijler, die raakt aan vrijwel alle andere deelgebieden: onderwijs, jongeren, participatie. En niet te vergeten de economie, omdat het culturele aanbod in hoge mate bepaalt of mensen zich in deze stad willen vestigen of die als toerist willen bezoeken. We hebben 8 miljoen extra nodig om het huidige niveau te handhaven, en daarbij is geen rekening gehouden met het gestegen prijspeil. Maar ik wil niet consolideren, ik wil bouwen. ”

Waarom heeft u zich publiekelijk niet eerder sterk gemaakt voor de sector?

„Gaandeweg ben ik me steeds meer bewust geworden van de kracht van kunst en cultuur, en de bijdrage die deze sector aan onze opgave kan leveren. Het budget voor het ‘Jongerenjaar 2009’ is niet voor niets opgehoogd, van 2,5 naar 50 miljoen. Als een van de founding fathers van dit college heb ik getekend voor een programma, waarin de sociale pijler centraal staat. Daar gaat in vier jaar 213 miljoen naartoe.”

U had het nooit zover mogen laten komen, zeggen critici. U had meer regie moeten voeren.

„De fatsoensnorm schrijft voor dat je als bestuurder niet meteen afstand neemt van het advies dat je zojuist in ontvangst hebt genomen. Na de presentatie heb ik die vrijdagmiddag eerst contact gezocht met mijn collega’s. En ja, óók met de burgemeester. Toen was snel duidelijk dat er geen draagvlak is om erkende instituten als de Kunsthal en het Gergjevfestival te laten vallen. Die boodschap heb ik nog diezelfde avond naar buiten gebracht.”

Maar de zorgen zijn sindsdien niet weggenomen. Die gevoelstemperatuur is ook een politieke realiteit.

„Weet ik. Er zijn op het stadhuis al flink wat brandbrieven bezorgd. Maar ik probeer het hoofd koel te houden, dat is mijn taak als bestuurder. Laten we naar de feiten kijken. Er ligt een verhelderend advies, waarvan ik me overigens afvraag of iedereen dat wel goed gelezen heeft. Over de Kunsthal bijvoorbeeld is geen negatief woord terug te vinden. Maar ja, de combinatie ‘zaaglijn’ en Kunsthal werkt als een rode lap op een stier. Nu is de politiek aan zet. Voorlopig is er nog geen cent gekort op de sector. Sterker: de laatste twee jaar is het totale cultuurbudget alleen maar gestegen. In het vorige college wilde Leefbaar Rotterdam de geldkraan voor kunst en cultuur het liefst helemaal dichtdraaien. Wij niet, wij willen investeren.”