Retour Den Haag-Brussel

Consulaat der Nederlanden

Oude diplomaten brommen over bureaucratie

Ongetwijfeld was het afgelopen donderdag op het ministerie van Buitenlandse Zaken, ook wel de apenrots geheten, het meest gelezen stuk uit de knipselkrant: het verhaal in weekblad HP/De Tijd waarin vooral ex-diplomaten hun beklag doen over het ‘bemoeizieke’ departement in Den Haag. Of, in de woorden van Schelto baron van Heemstra die chef de poste was in Madrid, Buenos Aires, Lusaka, Paramaribo en Jakarta: over het verdwenen „familiegevoel” bij Buitenlandse Zaken.

Het zijn, zoals gezegd, hoofdzakelijk oudgedienden die brommen. Een belangrijke bron bijvoorbeeld is Hans Gualthérie van Weezel, ooit Tweede Kamerlid op rechts voor het CDA, en daarna ambassadeur in Straatsburg en Luxemburg. Hij maakte overigens ook in actieve dienst van zijn hart geen moordkuil. Na weer eens een tirade in een kranteninterview tegen de Haagse bureaucraten liet hij zich in hetzelfde gesprek ontvallen dat deze openbaring wel zouden leiden tot gedwongen overplaatsing naar Siberië.

Kern van de kritiek van de gewezen afgezanten én hun partners is dat het allemaal veel zakelijker is geworden en de eigen speelruimte voor de mensen ter plekke tegelijkertijd steeds meer beperkt. „Vanaf een bepaald moment moest je voor elk bosje peterselie een bonnetje laten zien. Dat is natuurlijk helle waanzin”, foetert oud-ambassadeursvrouw Van Ebbenhorst Tengbergen (onder andere Belgrado, Parijs, Yaoundé).

Opmerkelijk is dat één nog zittende ambassadeur het heeft aangedurfd zich in het koor van de klagers te mengen. „Het gaat niet om de inhoud, maar om procesmanagement. BZ is er niet in geïnteresseerd of ik me ervoor het ingezet voldoende bevriende troepen in Uruzgan te krijgen, maar of ik op tijd mijn dienstreis heb aangevraagd”, aldus Ronald Mollinger, ambassadeur in Hongarije, die het ministerie in Den Haag voorts verwijt controle uit te oefenen „die enigszins doet denken aan het stalinisme”.

Volgens de laatste berichten zit hij nog steeds op zijn post in Boedapest. Maar Mollinger moet wel vrezen voor het in diplomatieke kring niet onbekende ‘matje’ waarop verschenen dient te worden. ‘Den Haag’ onderzoekt momenteel in hoeverre zijn vrijmoedigheden zich verhouden met het ambtenarenreglement dat beperkingen oplegt aan de vrijheid van meningsuiting laat een woordvoerder weten die voor het overige namens het departement het geklaag afdoet als „heimwee naar het verleden” en „gemopper van oude heren”. (MK)

Blad geeft Wouter Tape niet vrij

De ramingen voor de kinderopvang zaten er volstrekt naast en dat was gewoon mijn fout, zei Wouter Bos afgelopen week in zakenblad FEM Business. Althans volgens de FEM. Het ministerie van Financiën nam direct afstand van die uitspraken: Bos heeft het niet gezegd, bovendien was hij nog geen minister toen de ramingen werden gemaakt.

De Wouter Tape zou keihard het tegendeel bewijzen, kondigde FEM aan. Maar wat er verscheen er donderdag op de site: geen audio-file met een liegende Bos, maar een transcriptie met (...) en (...) en nog eens (...) en een (onverstaanbare interruptie). Meer een legpuzzel van een warrig gesprek waarin Bos opeens zegt: „(...) gewoon mijn fout dus”.

Gotcha, hij zei het. Of wilde hij misschien de half gestelde vraag van de interviewer afmaken? Of bedoelde hij het cynisch? Of had hij het soms over de drie dagen gratis kinderopvang die de PvdA in het verkiezingsprogram heeft staan? De woordvoerder van Financiën weet het ook niet meer, maar wel dat hij het niet zo heeft gezegd.

Waarom zette FEM de tape niet op internet? Hoofdredacteur Arne van der Wal: „Dat hadden we natuurlijk het liefst gedaan, maar het is de vraag of dat juridisch mag. De belangrijkste reden is dat het geluidsfragment van slechte kwaliteit is. We hebben nog geprobeerd het geluid beter te maken, maar dat lukte niet. Overigens had een van onze interviewers het ook nog zo in zijn aantekeningen staan.”

Financiën heeft volgens de woordvoerder nog naar de tape gevraagd, maar kreeg hem niet. Laat Financiën voortaan ook maar een bandje meelopen tijdens de interviews? „Daar gaan we inmiddels wel aan denken, ja”, zegt de woordvoerder. En bij FEM, straks toch maar allemaal een ipod met iTalk-griffin op de redactie? Van der Wal: „Het is wel een les om redacteuren met betere opnameapparatuur uit te rusten.” (JW)

Bijdragen: Mark Kranenburg en Jeroen Wester