Paard van Troje met zwenkwieltjes

Ad de Bont maakte Homerus’ Odyssee toegankelijk voor de jeugd.

Het accent ligt hierin op Odysseus’ zoon Telemachos.

De beeldschone prinses Nausicaä rijdt verveeld op een elektrisch stepje over de geasfalteerde dijk Kaaphoofd bij Den Helder. De stoere Odysseus stapt na zijn overwinning op Troje uit zee. Nausicaä is meteen verliefd en wil hem als speeltje. Het Paard van Troje is een kinderpaardje met zwenkwieltjes. Hermes, bode der goden, rijdt rond in een felgekleurde riksja.

„Onze voorstelling Een Odyssee bezit nauwelijks decor”, zegt schrijver en regisseur Ad de Bont van Theatergroep Wederzijds. „Het drama ontstaat dankzij de tekst, muziek en zang. En natuurlijk deze speelplek.” Op het kale asfalt bevinden zich aan weerskanten van het speelveld containers. Tegen de zee aan ligt Fort Poseidon, de burcht van de zeegod. Aan de landzijde markeren drie containers de berg Olympus, zetel van de Griekse goden. De locatie aan de Waddenzee is goed gekozen voor dit toneelstuk over ronddolen over oceanen, over gevechten met monsters en levensgevaarlijke draaikolken. Aan de overkant ligt Texel, dat je makkelijk voor het eiland Ogygia kunt verslijten waar tovenares Calypso zetelt.

Ad de Bont is 25 jaar verbonden aan Wederzijds, een gezelschap voor jeugdige toeschouwers dat al 37 jaar bestaat en naast producties voor scholen groots gemonteerde locatievoorstellingen brengt. Hij maakt van Homerus’ epos iets voor iedereen vanaf tien jaar. „Deze versie heb ik geschreven voor het Schauspielhaus Hamburg”, licht De Bont toe. „In mijn visie op de Odyssee leg ik het accent op Odysseus’ zoon Telemachos, die zijn vader nooit heeft gekend. Die vertrok immers kort na zijn geboorte naar Troje. Hierdoor kon ik het oude verhaal toegankelijk maken voor de jeugd. Telemachos lijkt aanvankelijk zijn vader vergeten te zijn, totdat godin Athene hem influistert dat zijn vader nog leeft en elk moment weer kan keren. Dat bericht verandert hem. Hij raakt weer geïnteresseerd in zijn vader.”

Voor De Bont is het gezin van Odysseus met zijn vrouw Penelope en zoon Telemachos vergelijkbaar met „tal van hedendaagse, gebroken gezinnen”. „Telemachos wil, als zoveel kinderen van gescheiden ouders, de eenheid herstellen. Vader en moeder beiden terug. Iedereen op het eiland Ithaka, waar hij met zijn moeder woont, belaagd door de vrijers, noemt zijn vader een held. Maar wat is dat, een held? Voor mij is Odysseus vooral een gewoon mens in buitengewone omstandigheden die verlangt naar zijn thuis, zijn vrouw en familie. Ook de held treurt als zijn vrouw hem dreigt te verraden met een van de vrijers.”

Ad de Bont heeft de Homerische hexameters strak aangehouden, waardoor een bedwelmend spreekritme ontstaat. De composities met veel zang zijn van de hand van Guus Ponsioen. Er is een probleem in het oorspronkelijke verhaal waarmee hij niet meteen raad wist: de slachting aan het eind. Odysseus en Telemachos doden dan zowel alle vrijers als de dienstmaagden, die met de vrijers heulden. Althans, dat denkt Odysseus. „Word je een held als je zoveel mannen en vrouwen doodt?”, vraagt De Bont zich af. „Nu niet meer. Wij eindigen met Penelopes dood. Zij wordt door de god Hermes naar het dodenrijk gebracht. Ondertussen fluistert oppergod Zeus in Odysseus’ oor: ‘Er is genoeg gevochten’. Odysseus beseft dat hij een bijzonder leven heeft gehad maar verder een gewoon mens is met mooie herinneringen aan zijn vrouw. Ik vind dit slot beter dan de moordpartij”.

Theater ‘Een Odyssee’ door Theatergroep Wederzijds. Kaaphoofd, Den Helder. Aanvang: 14.30uur. Te zien t/m 8 juni. www.wederzijds.nl.