Met Russische ziel voor Nederland naar Spelen

Tafeltennisster Elena Timina (39) mag in de nadagen van haar carrière nog naar de Olympische Spelen. Met dank aan de harde Russische leerschool.

Ze is bijna veertig jaar, moeder van twee kinderen, speelde vanaf 1999 zeven jaar geen internationale wedstrijden en maakt na een onderbreking van twaalf jaar in Peking haar rentree bij de Olympische Spelen. Die opleving verbaast tafeltennisster Elena Timina zelf nog het meest.

De geboren Russin is vooral opgetogen, omdat plaatsing met het Nederlandse team is gelukt en ze met haar ploeggenoten, de eveneens genaturaliseerde Chinezen Li Jiao en Li Jie, een mirakel bij de landenwedstrijd in Peking niet uitsluit. Timina: „Op de een of andere manier hebben we met z’n drieën een sterke band; we zijn bereid voor elkaar te vechten. Zonder dat teamgevoel zou ik nooit aan het olympische traject zijn begonnen, want het is fysiek zwaar en mijn privéleven lijdt er sterk onder.”

Timina liep kwalificatie voor het enkelspel mis. De harde realiteit is dat ze er niets te zoeken heeft. „Had ik me alleen daarop moeten richten, dan zou ik niet eens een poging hebben gedaan om de Spelen te halen. Dat zou heel hard werken voor één, hooguit twee ronden hebben betekend. Maar het team is een ander verhaal.”

Het verbaast Timina niet dat ze op haar leeftijd nog de nummer drie van Nederland is. „Net als Li Jiao en Li Jie kom ik uit een andere sportcultuur. In de voormalige Sovjet-Unie was veel armoede; voor ons was er een sterke financiële prikkel. Geloof me, als je arm bent, is het geen opgave hard te werken. Zie hoe welvarend mijn kinderen opgroeien. Hoe zou ik die kunnen motiveren om zes uur per dag te trainen? ”

Dankzij de harde Russische leerschool kan Timina nog zo lang op topniveau mee, hoewel zij de beperkingen van haar leeftijd niet kan verdoezelen. Pijntjes steken steeds vaker de kop op en haar topniveau kan ze hooguit een twintigtal minuten volhouden, daarna treedt de verzuring in. „Ik heb de laatste jaren te veel gespeeld”, klaagt Timina. „Eigenlijk zou ik mezelf moeten afremmen, meer rust nemen. Maar daar ontbreekt de tijd voor. Nu ga ik naar Japan en Zuid-Korea en vanaf half juli zitten we ter voorbereiding op de Spelen opnieuw in Azië. Ik kijk er niet naar uit de halve zomer van huis te zijn en mijn kinderen door allerlei mensen te laten verzorgen. Maar ik heb het er voor over, omdat het mooi is de Spelen nog een keer mee te maken.”

Dat was haar als speelsters van het Russische team niet gelukt. Vanaf de geboorte van haar eerste kind, tien jaar geleden, kreeg Timina geen uitnodiging meer uit haar geboorteland, dat ze wegens haar huwelijk met een Nederlander had verlaten. Als Nederlandse werd ze over het hoofd gezien door de Nederlandse bond. Dat veranderde pas nadat ze drie jaar geleden als ‘oud-speelster’ werd uitgenodigd voor de Russische Open in St. Petersburg. Haar optreden bracht Timina terug op de wereldranglijst, een wake up call voor de Nederlandse bond.

En nu gaat ze voor haar nieuwe vaderland naar de Spelen. Voor de derde keer, nadat ze zowel in Barcelona (1992) als Atlanta (1996) de kwartfinale in het vrouwendubbelspel had bereikt. Maar voelt Timina zich intussen een Nederlandse? „Helaas wel”, zegt de geboren Moskouse zonder een spoor van ironie. „Je wilt niet veranderen, maar doet dat ongemerkt toch. Ik heb me aangepast, maar hoop dat ik mijn Russische ziel heb behouden. Ik heb hier een leuk leven, maar in Rusland is alles gemakkelijker. De mensen zijn er spontaner en gastvrijer. Je leunt er meer op familie en vrienden. Ik vind ook dat ik minder vrolijk en spontaan ben dan vroeger. En materialistisch, maar dat zal met de leeftijd te maken hebben.”

Hoewel Timina de keerzijde van een communistisch regime kent, onthoudt ze zich van een oordeel over de schending van mensenrechten in China. „Omdat ik het oneerlijk vind de sporters in die discussie te betrekken. Waarom moeten wij verantwoording afleggen? Ik vind het goedkoop de sport te gebruiken als aandachtstrekker voor allerlei misstanden.”

Heeft haar afkeuring misschien te maken met de boycot van Moskou in 1980? „,Nee joh”, zegt Timina, die destijds elf was. „Ik wist toen niet eens van een boycot. Het was een groot feest. In de straten hingen mooie slingers en er was voor het eerst Coca-Cola in Moskou. De kranten schreven er niet over. Van die boycot hoorde ik pas jaren later.”