Hoeveel lucifers kun je maken van één boom?

Robert-Jan van der Heijden uit Delft stak laatst een sigaret op met een lucifer, omdat hij geen aansteker had. „Hoeveel lucifers gaan er eigenlijk in één boom?”, vroeg hij zich af. „Duizenden, tienduizenden, miljoenen?”

Yves Daniëls, product manager bij Zwaluw Lucifers in Valkenswaard – bekend van het doosje met de zwarte vogel – heeft een antwoord. Eén boom levert „ongeveer zes miljoen” standaard lucifers.

In Nederland is de laatste luciferfabriek in Eindhoven in 1979 gesloten. De säkerhets tändstickor van Zwaluw Lucifers, dochteronderneming van Swedish Match, komen uit Zweden. De bomen worden speciaal gekweekt in Scandinavië. Het gaat om de ratelpopulier of esp, die een hoogte van 25 à 30 meter kan bereiken en een omvang van 40 centimeter tot een meter. Daniëls: „Het voordeel van deze bomen is dat ze snel groeien en geen hars bevatten. Dat voorkomt dat de lucifers knetteren.”

Na de kap gaan de stammen zonder top, ondereinde en takken naar de fabriek. „De stammen worden in grote blokken gezaagd en ontdaan van de bast. Deze blokken worden afgeschaafd tot lange banen met de dikte van één lucifer.” Een hakmachine, de ‘guillotine’, hakt de banen met horizontale en verticale messen vervolgens tot luciferhoutjes. „Vijftien miljoen stuks per uur.”

Voor een veilige ontbranding en om nagloeien te voorkomen, worden veiligheidslucifers ‘onbrandbaar’ gemaakt in een lichte oplossing van ammoniumsulfaat (zo weinig dat tanden stoken ongevaarlijk is). Ze worden in een ‘poetstrommel’ gepolijst, op breeksterkte getest en gebroken houtjes worden volautomatisch verwijderd.

Een paraffinebadje maakt de houtjes nét brandbaar genoeg voor gebruik en dan is het tijd voor de ‘dipsaus’, een vloeibaar mengsel van kaliumchloraat, vulstoffen en lijm dat de kop vormt.

Zo gaan er zestig houtjes in één doosje. In Nederland verkocht Zwaluw vorig jaar naar eigen zeggen 700 miljoen lucifers: ruim 116 bomen.

Hanina Ajarai