‘Vrouwen moeten bloeden voor de liefde’

Popzangeres Martha Wainwright, zusje van Rufus, dochter van Loudon, maakt persoonlijke, volwassen liedjes: „Ik wil kwetsbaar zijn, maar ook boos en seksueel.”

Het leek een onschuldige openingsvraag, maar Martha Wainwright is lichtelijk geïrriteerd. „Mijn hoesfoto, mooier gemaakt met photoshop? Welnee man! Dat zijn mijn eigen benen. Gelukkig zie ik er van mezelf zo goed uit.”

Het lijkt atypisch voor een zangeres/songschrijfster met de serieuze reputatie van Martha Wainwright, dochter van zangeres Kate McGarrigle en zanger Loudon Wainwright III en zus van zanger Rufus. Op de hoes van haar tweede album staat ze afgebeeld als een sexy glamourpoes, liggend op een sofa met de blote benen bevallig in de lucht. Dat is geen cynische knieval naar de commercie, verklaart Martha plechtig. „Ik wilde gewoon mooi op mijn hoes staan.” Albumtitel I Know You’re Married But I’ve Got Feelings Too is een eerbetoon aan al haar geliefden van voorbije jaren, vertelt ze erbij. Pikant detail is dat ze in september vorig jaar zelf trouwde, met haar producer Brad Albetta.

Voordat ze het geluk vond, moest ze eerst een heleboel hartzeer van zich af schrijven. Daarom is de cd geen vrolijk niemendalletje geworden. Songs als Bleeding all over you laten een getergde ziel horen, gekooid door onzekerheden en hartzeer. „There are days when the cage / doesn’t seem to open very wide at all” begint ze haar persoonlijke ontboezemingen. „Strong and free, that’s not like me” zingt ze in Niger River. Terwijl ze op haar debuut uit 2003 juist zo’n sterke vrouw leek, die de in haar jeugd altijd afwezige vader kon uitfoeteren met het lied Bloody Mother F***ing A**hole.

„Humor is de beste manier om over moeilijke periodes in je leven heen te stappen”, zegt Martha. „Vrouwen moeten bloeden voor de liefde, letterlijk en figuurlijk. Als je jong bent, zijn er ontelbare liedjes die je kunt betrekken op je eigen onbeantwoorde liefdes en moeizame stappen op het liefdespad. Dan word je ouder, mensen gaan trouwen en krijgen kinderen. Al die romantische popsongs uit je jeugd lijken opeens triviaal. Nu ik zelf getrouwd ben wilde ik een volwassen album maken. Huwelijksgeluk heeft er alles mee te maken dat je je frustraties en zorgen bij de ander kwijt kunt. Of in songteksten, als het moet.”

Doorgaans is ze een opgeruimd persoon, zegt Martha. „Liedjes schrijven helpt me om de depressies buiten de deur te houden. Anders dan je zou verwachten ben ik helemaal niet zo’n fanatiek muzikant die dagelijks met een gitaar op schoot zit om nieuwe dingen te verzinnen. Meestal is het uit een soort schuldgevoel dat ik besluit om creatief te gaan doen, wanneer ik bijvoorbeeld en week lang elke avond in de kroeg heb gehangen. Vandaar dat het vijf jaar heeft geduurd voordat ik weer een album bij elkaar kon schrijven. Muziek maken zit me in het bloed, maar ook weer niet zodanig dat ik geen moment zonder zou kunnen.”

De nadruk op haar muzikale familie heeft ze handig omzeild door weliswaar moeder Kate, broer Rufus, tante Anna McGarrigle en nichtje Lily Lanken op haar cd mee te laten doen, maar ook veel beroemdere rocksterren als Pete Townshend van The Who, Garth Hudson van The Band en Donald Fagen van Steely Dan. „Ik ben geen natuurtalent op de gitaar of andere instrumenten, zoals mijn moeder het wel is. Ik ben veel minder fysiek, veel minder happig om eens lekker tekeer te gaan terwijl ik muziek maak. Daarom zoek ik vaak anderen die me een zetje kunnen geven. Het onnadrukkelijke geeft me een eigen stijl. Dat is hard nodig als je werk constant vergeleken wordt met dat van familieleden. Ik ben geen natuurtalent als Rufus. Vaak heb ik er aan getwijfeld of er een plek in de muziek voor mij was weggelegd.”

Martha’s kracht schuilt in de eerlijkheid waarmee ze persoonlijke ervaringen en gedachten tot mooie liedjes boetseert. You Cheated Me bijvoorbeeld, is zo’n zeldzame popsong die diep gevoelde emoties aan een aantrekkelijke melodie koppelt. „In dat opzicht ben ik niet anders dan mijn familie. De Wainwrights zijn nooit bang geweest om hun privé-ellende te gebruiken. Liefdesverdriet is er één van, maar onze familieverhoudingen zijn altijd een rijke bron gebleken. Van mijn vader die Rufus is a Tit Man schreef over mijn broer toen hij nog een baby was, tot Mother F***cking A**hole waarin ik mijn pa dingen duidelijk kon maken die ik hem moeilijk direct in zijn gezicht kon vertellen. Dat lied is nu niet meer van mij, maar van iedereen die het keihard mee wil brullen om er zijn of haar eigen frustraties mee af te reageren.”

Zo’n lied staat niet op haar nieuwe cd, die in veel opzichten zachtmoediger en zorgvuldiger geconstrueerd is dan het debuut. „Klinkt het banaal als ik zeg dat ik de mensen gelukkig wil maken? Songschrijver zijn is een egocentrisch vak, omdat je schrijft uit eigen ervaring. Maar het moet niet alleen maar over ‘ikke, ikke, ikke’ gaan. Tegelijk wil ik ook geen buitenstaander zijn, die liedjes maakt zoals een romanschrijver het zou doen, met verzonnen personages en situaties. Op het podium wil ik kwetsbaar zijn, maar ook boos en seksueel. Mijn muziek staan bol van de dramatische wendingen, net als het leven zelf.”

Concerten: 29 mei Paradiso, Amsterdam, 30 mei Doornroosje, Nijmegen.