Onschuldig leer vermoord

Nu de tentoonstelling is afgelopen, wil Paola Antonelli het wel zeggen: ze heeft een kunstwerk moeten doden. "Ik kon er niet van slapen, ik voelde me de gouverneur van Texas", zei ze in een interview met de digitale editie van The Art Newspaper.

Antonelli, conservator van het Museum of Modern Art in New York, stelde daar de geruchtmakende tentoonstelling Design and the Elastic Mind samen. Een manifestatie waar kunst, wetenschap en techniek elkaar ontmoetten.

Een van de trekpleisters was een glazen bol, waarin op een kunststof drager een piepklein jasje groeide dat gemaakt was van muizenstamcellen. Uit een pijpje druppelde voedingstoffen.

Victimless leather heette het werk van de hand van de Australische kunstenaars Oron Catts en Ionat Zurr. De kunstenaars wezen daarmee op de mogelijkheid dat je ook leren jassen kunt maken waarvoor geen dieren gedood hoefden te worden.

Maar het jasje groeide veel te hard, de glazen bol verstopte en er viel een mouw van het jasje af. Er moest iets gebeuren, maar wat? In overleg met de kunstenaars besloot Antonelli na vijf weken de toevoer van de voedingsstoffen te stoppen. De stamcellen hielden op te leven, het groeiproces kwam tot stilstand.

En met deze executie werd ironisch genoeg een ander ethisch dilemma beslecht dat Catts en Zurr met hun kunst aan de orde wilden stellen. In het toekomstige victimless utopia, zeggen ze op hun website, kan een klasse ontstaan van levend materiaal dat alleen in laboratoriumomstandigheden kan voortbestaan en dat nog aan geen enkele wetgeving is onderworpen. Het is niet erg waarschijnlijk dat deze dode jas daar verandering in zal brengen.