Design met knipoog

De voorwerpen lijken op het werk van de kunstenaars Salvador Dalí en René Magritte. Maar in tegenstelling tot hun werk zijn deze ontwerpen gemaakt om in de praktijk te gebruiken. Ze zijn te zien in een boek dat blij maakt.

Suikerklontjes in de vorm van papieren zeilbootjes, die al snel zinken in thee of koffie, een dronken glas, dat slap gebogen op tafel ligt, of een notenkraker met kiezen aan de binnenkant (één van goud). Allemaal ontwerpen waarbij je moet glimlachen. Ze refereren aan het werk van surrealisten als Magritte en Dalí, maar in tegenstelling tot die werken zijn deze ontwerpen bruikbaar. En net als bij Memphis Design lijken ze een reactie op het strak-serieuze minimalisme. Anders dan bij recycle-design worden geen gebruikte materialen toegepast, maar wordt vaak een andere draai gegeven aan bestaande ontwerpen.

Het zijn ontwerpen uit Design today, forms with a smile, een boek waarvan je blij wordt, bij elke volgende leuke of geniale vondst.

Wat te denken van een papieren boodschappentas met hoge hak en waarom niet de kamer met een brede armzwaai vegen met een zeis zonder vlijmscherp mes, maar met een ranke borstel? Je kunt een usb-stick integreren met een hangslot, zodat de ronde beugel voorkomt dat anderen bestanden inzien. Of een stick in de vorm van een deurkruk om de opgeslagen bestanden te ‘openen’.

De ‘originele draai’ is letterlijk te nemen bij traditionele ‘knaapjes’, omgekeerd in een cirkel aan een staander bevestigd: je hangt je kleren niet over het houten gedeelte, maar aan de metalen beugel.

Religie wordt in het boek verbeeld met een doe-het-zelfpakket met spijkertjes en een crucifix van amberkleurig rubber, zodat je de kruisiging van Jezus nog eens over kunt doen. Weliswaar non-functioneel design, maar dat geldt niet voor een ‘gouden’ citroenpers als kritisch statement over paus en katholieke kerk „die gelovigen iedere stuiver uitpersen, terwijl de gezagdragers zelf in luxe leven”.

Ook de roker moet het ontgelden met bedrukte filtersigaretten; hoe verder opgerookt, hoe zwarter de getekende longsymbolen of hoe minder het aantal nog te leven minuten.

De automobilist wordt subtiel gewezen op de hoeveelheid ingenomen parkeerruimte met een fietsenrek in de vorm van een auto (op ware grootte; er passen zes fietsen in).

De producten zijn van ontwerpers uit allerlei landen. Naast gebruiksvoorwerpen bevat het boek veel originele meubelontwerpen, zoals een lampenkap van zonnebrillen (mooie schaduwwerking op muren), een kast die inspeelt op mensen die toch een wanboel van hun klerenkast maken: de deur leunt tegen een stijve, aansluitende zak, waar je alles in gooit. Voor mensen die moeilijk aan lezen toekomen is een stoel verzonnen waarbij de ombouw tevens boekenkast is: ‘boeken binnen handbereik’.

Een stoel met een rode gebreide hoes loopt uit in armen, die je om je heen kunt slaan als je je alleen voelt. Voor gezelschappen is een ronde bakvorm ontworpen waarbij kleine, grote, hoge en lage stukjes taart of cake voorgevormd zijn; handig inspelend op de wens dat niet iedereen evenveel wil.

Het zijn producten waarbij je denkt: waarom heeft niemand ze eerder bedacht, zo voor de hand liggend. Net als het simpele en doeltreffende zinken bakje dat je hangt onder een geknikte, naar buiten toe aflopende regenpijp; zo kan hond of kat ook buiten drinken wanneer het dier wil.

Een fotoprint op een tabblad in een ordner zorgt voor een sterke optische grap: je kijkt van bovenaf naar een vrouw in een zwembad, die met een hand naar het trappetje grijpt om uit het water te komen. Zo roept de metalen ordnerbeugel opeens heel andere associaties op.

Design today, forms with a smile, een uitgave van Stichting Kunstboek, € 29,90.