Weer Andes-crisis om laptops FARC

De top vandaag van Europa en Latijns-Amerika wordt overschaduwd door de opgelaaide Andes-crisis.

Na weken van speculatie zou er gisteren dan eindelijk meer duidelijkheid komen over een kwestie die al weken aanleiding is voor de ernstigste crisis in Zuid-Amerika in jaren: onderhouden twee van Colombia’s buren nu wel of niet banden met de guerrillabeweging FARC?

De afgelopen weken lekte de rechtse regering van Colombia onophoudelijk documenten die ze zou hebben aangetroffen op de laptops van de begin maart gedode FARC-leider Raúl Reyes. Uit de stukken – waaruit internationale kranten veel citeerden – zou blijken dat de socialistische Venezolaanse president Chávez de van oorsprong marxistische FARC steunde met 300 miljoen dollar en tonnen wapens. De guerrillabeweging zelf zou de campagnekas van de linkse president Correa in Ecuador hebben gespekt.

Maar wat was het waarheidsgehalte van deze informatie van de Colombiaanse inlichtingendiensten en het leger? Het waren Chávez en Correa die zich het kwaadst maakten over de Colombiaanse luchtaanval op Reyes, net over de grens in Ecuador, op 1 maart. Een aanval die de overwegend links geregeerde regio scherp veroordeelde – de laptops vormden voor Colombia wel een heel mooie afleiding. Chávez en Correa ontkenden alle beschuldigingen stellig.

Gisteren presenteerde Interpol de eerste onafhankelijke analyse van de 610 gigabytes aan data op de computer. De documenten waren authentiek, aldus de internationale politieorganisatie. Colombia heeft ze niet vervalst of aangepast, aldus Interpol-baas Noble.

Zijn 64 onderzoekers uit vijftien landen deden vierduizend uur onderzoek naar de 210.888 afbeeldingen, 37.872 documenten, 22.481 internetsites, 10.537 audio- en videobestanden, 7.989 e-mailadressen en 452 spreadsheets op de drie laptops, externe harde schijven en usb-sticks. Ook wisten ze honderden beveiligde stukken te openen.

Naar de inhoud van de documenten keek Interpol niet. De meeste onderzoekers lazen geen Spaans, sowieso was het niet hun opdracht om te beoordelen of de vele schuilnamen en codes in de stukken werkelijk voor Chávez en Correa staan, zoals Colombia stelt.

Een alles verhelderend antwoord gaf Interpol dus niet – eerder een Salomonsoordeel dat ieder kamp in zijn eigen voordeel kan uitleggen. Chávez noemde Nobles persconferentie in Bogotá een „circus van clowns”. Correa zei dat het onderzoek „geen waarde had”. De al weken voortzeurende ruzie tussen de landen dreigt nu weer in alle hevigheid los te barsten.

De eerste mogelijkheid daartoe dient zich vandaag aan, als de drie hoofdrolspelers elkaar ontmoeten op de tweejaarlijkse top van de regeringsleiders uit Latijns-Amerika en de Caraïben en die van de Europese Unie, in de Peruaanse hoofdstad Lima. Volgens de officiële agenda zal gesproken worden over armoedebestrijding, klimaatverandering, handelsverdragen en de hoge voedselprijzen. Nu dreigt het alleen nog te gaan om het bijleggen dan wel verder opstoken van de Andes-crisis.

De andere agendapunten kunnen ook gaan lijden onder de ruzie. Op het gebied van handel hoopt de EU met de Andes-landenclub CAN een samenwerkingsverband te sluiten. De CAN is echter scherp verdeeld tussen enerzijds Colombia en Peru, waar rechtse regeringen voor meer vrijhandel zijn, en aan de andere kant Bolivia en Ecuador, waar Chávez’ linkse bondgenoten een grotere staatsrol in de economie willen.

De EU hoopt ook de onderhandelingen te hervatten over een verdrag met Mercosur, een verbond van vijf landen in Zuid-Amerika. Deze gesprekken werden in 2004 gestaakt door de latino’s die boos waren omdat de EU met de VS haar landbouw blijft beschermen. Pas wanneer de Wereldhandelsorganisatie binnen de Doha-ronde afspraken maakt over afschaffing van subsidies en tariefmuren, wil de Mercosur verder praten. Nieuw probleem voor de EU is daarbij dat Venezuela inmiddels toetreding tot Mercosur voorbereidt.

Interpolrapport via: nrc.nl/buitenland