Een scheurtje is fataal

€8.000 Dinsdag 20 mei worden bij Sotheby’s in Amsterdam meubelen, klokken, beelden, zilver, porselein en andere kunstvoorwerpen geveild. Daarbij deze 19de-eeuwse, 2,48 meter hoge kussenkast in barokstijl. Waarde naar schatting 7 à 9 duizend euro.

Of strips kunst zijn, is een interessante vraag die al lang met ja is beantwoord. „Je hebt goede en slechte strips en soms is het kunst en soms niet”, zegt journalist en stripkenner Gert Jan Pos die de tentoonstelling Strip en kunst maakte die dit voorjaar in het Singer Museum in Laren te zien was.

Er is een markt voor strips, zoals eind maart bij het Parijse veilinghuis Artcurial werd bewezen toen iemand Hergé’s gouache voor de omslag van Kuifje in Amerika (1932) kocht voor 764.200 euro. „Meer dan menig schilderij van Isaac Israëls opbrengt”, zegt de Haagse stripkenner en verzamelaar Hans Matla. „Hergé is de top. In België is net weer een tekening verkocht voor honderdduizend euro. Ook pagina’s van Blake en Mortimer leveren hoge bedragen op. Er was één op de markt, maar misschien is die al weg.”

Matla onderscheidt bij strips enkele uitingsvormen. In de eerste plaats de boeken, kranten, tijdschriften en de bladen waarin de strips zijn gepubliceerd. De tweede groep is het originele artwork, het beeldmateriaal. Dat materiaal levert meer op, zegt ook Maurits Vroom van veilinghuis Bubb Kuyper in Haarlem waar op 20 mei meer dan 200 stripzaken worden geveild. De verklaring is simpel: „Het zijn unica, daarom zijn ze bijzonder.”

Vroom is specialist grafische vormgeving en strips bij het veilinghuis dat jaarlijks in mei strips veilt. Er is ook een gesigneerde tekening van Marten Toonder. Volgens hem zit de waardestijging vooral in unica en gesigneerde albums en tekeningen. „Van de andere strips is door internet de zeldzaamheid flink verminderd want een normale eerste druk is makkelijk te vinden.”

Een eerste druk van Tintin au pays des Soviets heeft al eens 68.000 euro opgebracht, weet Matla. Die Kuifje was genummerd en gesigneerd, zeer zeldzaam dus.

Ook striptekenaars kennen de markt en Henk Kuijpers, de tekenaar van Franka, brengt daarom genummerde en gesigneerde luxe edities uit met in ieder exemplaar één van de 48 originele pagina’s.

Albums en tijdschriften doen het goed. „Op het ongelooflijke soms af”, zegt Matla. „Wat in de catalogus als richtprijs 500 euro heeft, levert soms wel drie keer dat bedrag op, zoals laatst nog bij veilinghuis Bernaerts in Brussel.” Hoe beter de staat, hoe meer het opbrengt. Een scheurtje of een stukje plakband vermindert de waarde met de helft.

Niet alleen kwaliteit speelt een rol. Stripkenner Pos: „Fokke en Sukke zijn misschien minder kunstig getekend, maar als je het verkoopt levert het meer op, omdat het populair is en in de krant staat.”

Naast albums en origineel werk is er nog een derde categorie stripzaken: de beeldjes van stripfiguren. „Fenomenaal wat daar mee gebeurt”, zegt Matla. „Ze zijn prachtig, vooral die gemaakt zijn door Leblon-Delienne. Ik heb er zelf ook een hele riedel, maar die prijzen... Ik sprak net een verzamelaar die heeft zijn collectie voor 1,5 miljoen euro verkocht aan een tussenhandelaar. Ze kosten nieuw 20 of 30 euro. Ik heb een Kuifje-raket van een meter hoog waar ik nu 2.000 euro voor kan krijgen.”

De snel stijgende prijzen zijn een probleem voor Matla als samensteller van de Stripcatalogus, met gegevens over tienduizenden strips, waarvan eind dit jaar een nieuwe editie verschijnt. „De prijzen stijgen al dertig jaar, elke vijf jaar een verdubbeling, maar sommige dingen gaan veel verder. Een eerste druk van Rikki en Wiske, de voorloper van Suske en Wiske, brengt in nieuwe staat zo 20.000 euro op.”