Met wie hebt u gebeld?

Nederland moet een Europese wet invoeren voor het bewaren van bel-, sms- en e-mailgegevens.

Maar de Kamer is verdeeld over de bewaartermijn.

De Amsterdamse politie gebruikte vorig jaar gegevens over mobiele telefonie in het onderzoek naar de moord op de oud-voorzitter van de voetbalclub Türkiyemspor, Nedim Imac. (Foto Marieke Bijster) Bijster, Marieke

Met wie hebt u vandaag gebeld? Met uw vrienden? Uw heimelijke liefde? In welk bed werd u wakker? Bij het begin van het debat over het wetsvoorstel dat het bewaren van bel- en internetgegevens verplicht, nam PvdA-Kamerlid Martijn van Dam Kamervoorzitter Gerdi Verbeet onder vuur. „Met dit voorstel wordt veel van deze informatie straks bewaard”, hield hij de Kamer voor.

Na afloop van het debat bleek dat de Tweede Kamer erg verdeeld is over het wetsvoorstel van het kabinet. Minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie, CDA) kreeg geen Kamermeerderheid voor het plan om telecommunicatiegegevens als telefoongesprekken, sms-berichten en e-mails verplicht anderhalf jaar te bewaren. Het gaat dan om met wie, wanneer, hoe lang en waar contact is geweest, niet om de inhoud van bijvoorbeeld een telefoongesprek.

De positie van regeringspartij ChristenUnie zal dinsdag tijdens de stemming naar alle waarschijnlijkheid de doorslag geven. Want ook voor de motie van Alexander Pechtold (D66), om de termijn naar zes maanden te verlagen, is de steun van de ChristenUnie nodig.

Ed Anker, het parlementslid van de ChristenUnie dat deelnam aan het debat, kwam nog wel met het voorstel om de termijn voor het bewaren van de gegevens terug te brengen naar twaalf maanden.

Dat werd echter afgewezen, door zowel minister Hirsch Ballin en de voorstanders van de termijn van achttien maanden (CDA en VVD), als de Kamerleden die zich achter D66’er Pechtold hadden geschaard (PvdA, SP, GroenLinks). Anker zei vervolgens dat hij „eerder de neiging heeft het wetsvoorstel met de termijn van achttien maanden niet te steunen”.

Als de motie van Anker tijdens de stemming van volgende week niet wordt aangenomen, zou de fractie van de ChristenUnie „in zwaar beraad” moeten gaan. Anker sprak overigens ook niet zijn steun uit voor de termijn van zes maanden.

Het gisteren besproken wetsvoorstel vloeit voort uit een EU-besluit om terrorisme en zware criminaliteit Europees te bestrijden. Dit besluit, dat ruimte biedt voor een bewaartermijn van zes tot vierentwintig maanden, moet nu door Nederland worden ingevoerd.

Het voorstel van Hirsch Ballin om de gegevens achttien maanden te bewaren, werd door de woordvoerders van de PvdA, SP, GroenLinks en D66 omschreven als niet noodzakelijk, niet proportioneel en onvoldoende onderbouwd. De partijen vinden dat het bewaren van de data niet voldoende bijdraagt aan de opsporing van misdadigers om de aantasting van de persoonlijke levenssfeer van burgers te rechtvaardigen. Bovendien neemt de kans op fouten toe bij een langere bewaartermijn, luidde de kritiek.

Ook wezen de parlementariërs op het feit dat kwaadwilligen eenvoudig kunnen ontsnappen aan het overheidstoezicht door gebruik te maken van een Hotmail-adres of internettelefonie. Dergelijke diensten vallen niet onder de Nederlandse wet. Alle partijen wilden ook aandacht van het kabinet voor de kosten die telecomaanbieders moeten maken.

Minister Hirsch Ballin, CDA en VVD hadden als tegenargument dat het opslaan van informatie terroristen en zware criminaliteit moet aanpakken. „Diegene die niets kwaads in de zin heeft, heeft niets te vrezen”, aldus Coskun Çörüz (CDA).

Hirsch Ballin: „We moeten voorkomen dat ernstige strafzaken nodeloos onopgelost blijven door te snelle vernietiging van relevante gegevens”. De minister draaide de argumenten van de criticasters om: de persoonlijke levenssfeer van burgers wordt juist beschermd als zij gevrijwaard blijven van terrorisme en criminaliteit.

Ook de mogelijkheid die het huidige wetsvoorstel volgens een aantal Kamerfracties biedt voor het doorzoeken van bestanden op mogelijke verdachten, stuitte op kritiek. Dat gold ook het feit dat de minister de criteria later zou kunnen wijzigen zonder overleg met de Kamer.

Lees een opinieartikel over de bezwaren tegen een lange bewaarplicht, en een reactie daarop via nrcnext.nl/links