Kroes stelt geen eisen aan overname van Tele Atlas

TomTom bereidt zich met de overname van Tele Atlas voor op de toekomst: een toekomst waarin de tomtom als navigatie-apparaat kan verdwijnen.

Het wachten is beloond. Na een half jaar onderzoek gaf de Europese Commissie TomTom gisteren toestemming voor de overname van kaartenfabrikant Tele Atlas. Met de overname is een bedrag van 2,9 miljard euro gemoeid.

In de begeleidende verklaring van eurocommissaris Kroes (Mededinging) worden geen verdere eisen gesteld. Dat het onderzoek toch lang vergde is niet vreemd, zegt Martijn den Drijver, analist van SNS Securities: „De markt voor navigatiesystemen bestaat nog maar een paar jaar en er is nog geen ervaring met fusies op dit gebied.”

Tele Atlas verkoopt zijn digitale kaarten behalve aan TomTom – de grootste klant – ook aan concurrenten als Pioneer, Navman of Mio. De Europese Commissie onderzocht of de overname andere bedrijven zou kunnen benadelen. In de toelichting schrijft Kroes dat klanten die Tele Atlas te duur vinden, altijd kunnen overstappen naar concurrent Navteq. En mocht TomTom besluiten het kaartenmateriaal van Tele Atlas niet of beperkt door te verkopen, dan zou dat juist omzetverlies opleveren.

Tele Atlas blijft na de overname een zelfstandig bedrijf. Maar wat is de toegevoegde waarde voor TomTom? Op korte termijn wil het bedrijf zijn grote gebruikersdatabase te gelde maken. Miljoenen tomtomgebruikers leveren gezamenlijk updates voor de digitale kaarten. Ze zien welke wegen veranderd zijn en geven dat door aan een centrale database, die weer door andere gebruikers gedownload wordt.

Met die gegevens kan Tele Atlas veel efficiënter zoeken naar veranderingen in het wegennet, zegt Richard Piekaar van TomTom. „Tot nu toe moeten ze de hele kaart controleren.” Dat is een tijdrovende en dure klus.

De markt voor digitale kaarten lijkt ook op de lange termijn een veilige keuze. Omdat veel auto’s en mobieltjes al standaard met gps-ontvanger worden geleverd, is de vraag of het losse navigatie-apparaat nog lang populair blijft. TomTom gelooft dat de massamarkt een apart routenavigatiesysteem prefereert. TomTom loopt als ‘one trick pony’ echter serieuze risico’s, zegt Den Drijver van SNS Securities: „Want uiteindelijk zal een navigatiesysteem net zo gewoon zijn als een cd-speler of een iPod. De prijzen gaan naar beneden en de volumes gaan omhoog.” Die trend was in de laatste cijfers van TomTom al terug te zien: meer verkocht, maar minder verdiend.

TomTom zoekt daarom naar alternatieve inkomsten, zoals de abonneediensten op verkeersinformatie (HD Traffic). De digitale kaartenmarkt lijkt ook een goede keuze – hoewel de verkoopprijs per kaartlicentie al wel daalt. Maar of mensen straks navigeren met telefoons, autoradio’s of een navigatieapparaat: ze hebben uiteindelijk allemaal toch een digitale kaart nodig.

Dat weet ook mobieltjesfabrikant Nokia, dat de concurrerende kaartenmaker Navteq wil overnemen maar nog wacht op toestemming van de Europese Commissie. Nu TomTom groen licht heeft gekregen, zal ook Nokia vermoedelijk geen strobreed in de weg gelegd worden.